اتحاد و يکدلي متوليان سينماي کودک منجر به توليد آثار قوي‌تر مي‌شود/ راه‌اندازي پايگاه «سينما قصه» در بنياد سينمايي فارابي

عليرضا تابش در برنامه شهر فرنگ گفت: ما دستگاه‌هاي مختلفي داريم که متولي کار کودک هستند و به صورت مجزا فعاليت‌هاي گسترده‌اي انجام مي‌دهند اما اتحاد و يکدلي و همرنگي‌شان مي‌تواند بسيار موثر باشد تا محصولات قوي‌تري را توليد کنيم تا از درخت سينماي کودک و نوجوان و همچنين صنعت تصوير کودک و نوجوان مراقبت کنيم. به گزارش ستاد اطلاع رساني سي و دومين جشنواره فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان، عليرضا تابش دبير سي و دومين جشنواره بين‌المللي فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان به همراه جعفر گودرزي منتقد سينما، شامگاه پنج‌شنبه 24 مرداد مهمان برنامه «شهر فرنگ» شبکه خبر بود. تابش در ابتداي اين گفت‌وگو درباره جايگاه سينماي کودک در کشور گفت: واقعيت اين است که آرايش کلي رسانه‌اي در عرصه توليد کودک و نوجوان خيلي تغيير کرده است، همانطور که ما تغييرات در مصرف فرهنگي جامعه داريم تغيير نسل هم رخ داده و ما با نسل متفاوتي از کودک و نوجوان رو به رو هستيم. دربرگيري رسانه‌ها، ظهور اينترنت و رسانه‌هاي بر خط و آنلاين و همه اين موارد موضوع نداشتن سينماي کودک را مي‌تواند زير سوال ببرد و باعث شود ما بگوييم ديگر مقوله‌اي به نام سينماي کودک نداريم. اما بايد با توجه به اين موضوع در بسته بزرگ‌تري مانند صنعت تصوير در اين باره صحبت کنيم و بگوييم در حوزه کودک و نوجوان چه وضعيتي داريم. در جشنواره امسال از حضور جوانان در بخش «وب سري» بهره‌منديم وي ادامه داد: به نظرم نسل جديد در حوزه توليد وارد شدند، ايده‌هاي خلاقانه و نابي هم دارند که ما در اين دوره از جشنواره از حضور اين جوانان در بخش «وب‌سري» برخورداريم و آثارشان عرضه شده است. تابش در بخش ديگري از صحبت‌هايش در برنامه «شهر فرنگ» تاکيد کرد: معتقدم که سينماي کودک فراز و نشيب‌هاي زيادي داشته است، همه ما از دوره پرجوش و خروش دهه 60 صبحت مي‌کنيم و انتظارات ما هم به نوعي با آن دهه گره خورده است و نبايد فراموش کنيم در آن دهه دست اندرکاران سينما و تلويزيون و افراد زيادي پاي کار کودک ايستاده بودند، اما الان ما دستگاه‌هاي مختلفي داريم که متولي کار کودک هستند و به صورت مجزا فعاليت‌هاي گسترده‌اي انجام مي‌دهند اما اتحاد و يکدلي و همرنگي‌شان مي‌تواند بسيار موثر باشد تا محصولات قوي‌تري را توليد کنيم تا از درخت سينماي کودک و نوجوان و همچنين صنعت تصوير کودک و نوجوان مراقبت کنيم. جعفر گودرزي نيز درباره وضعيت کنوني سينماي کودک بيان کرد: سينماي کودک و نوجوان قبل‌تر از دهه 60 و قبل از انقلاب در قالب فعاليت کانون پرورش فکري آغاز شد و در نيمه دوم دهه 60 اوج رسيد. اما دو حوزه سينماي ما پس از انقلاب تثبيت شد، حوزه دفاع مقدس و حوزه کودک و نوجوان. اما هر دهه که پيش رفتيم سينماي کودک کمرنگ مي‌شد و اين در حالي بود که در سينماي جهان با فيلم‌هاي کودک مطرح شديم. هر چند در آن دوران ما دو شبکه تلويزيوني داشتيم که تنها چند ساعت برنامه داشتند، همچنين شور و نشاط مورد نياز در سينما نبود و سينماي کودک مي‌توانست اين خلا را پر کند. اما به مرور نمي‌دانم چه اتفاقي افتاد که سينماي کودک به حاشيه رانده شد و سينماي نوجوان هم به طور کلي فراموش شد. سينماي کودک و نوجوان بايد به اسم خانواده باشد گودرزي در پاسخ به اين سوال حميدرضا مدقق مجري برنامه که آيا به طور کلي سينماي کودک داريم يا نه؟ بيان کرد: به نظرم سينماي کودک هست اما آنطور که بايد جريان ساز و تاثيرگذار نيست، در توليدات سينماي دنيا هنوز در پرفروش‌ترين فيلم‌ها سه يا چهار فيلم کودک وجود دارد چون اين حوزه سودآور‌ترين ژانر سينمايي است اما ما از اين پتانسيل که مي‌توانيم به واسطه آن آموزش دهيم، کسب درآمد کنيم و به سينما رونق بدهيم غافل هستيم. به نظرم سينماي کودک و نوجوان بايد به اسم خانواده باشد چون ما کل يک خانواده را در بر مي گيرد. در ادامه اين برنامه، تابش درباره سخنان يک کارگردان که معتقد بود اوضاع سينماي کودک، نامناسب است، نظرش را اينطور بيان کرد: سينماي کودک اتفاقا در همه دنيا کسب و کار پررونقي است، ما در سينماي ايران جريانات پررنگي در سينماي کودک و نوجوان داشتيم و در سطح ملي و جهاني فيلم‌هايي داريم که بر افکار عمومي تاثيرگذار بودند. توجه بيشتر به ايده‌هاي خلاقانه و وقت گذاشتن بيشتر روي فيلمنامه کار بسيار مهمي در حوزه سينماي کودک است، تشکيل گروه‌هاي خلاق جهت داشتن ايده‌هاي ناب براي تاثيرگذاري بيشتر بر کودکان و همينطور منظومه‌اي از توليدات فرهنگ و هنري مي‌تواند باعث باروري بيشتر اين حوزه شود. توجه به سينماي کودک و نوجوان کار درستي است دبير سي و دومين جشنواره بين‌المللي فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان در بخش ديگري از صحبت‌هايش تصريح کرد: در سينماي ايران فيلم‌ها ارتباط درستي در مرحله پيش توليد و فيلمنامه ارتباط درستي با صنايع مجاور پيدا نمي‌کنند، به نظرم در رشته‌هاي فرهنگي و هنري کمتر براي ارتباط با صنايع مجاور وقت مي‌گذاريم و بيشتر بر مرحله توليد تمرکز داريم، براي همين سال‌هاي سال تعداد قابل توجهي فيلم در حوزه کودک و نوجوان توليد مي‌شود که يا اکران نمي‌شوند يا در رسانه‌هاي ديگر غير از سينما ديده مي‌شوند و جذابيت خاصي براي مخاطب ندارند. چند مسئله منجر به اين اتفاق مي‌شود، ايده اصلي، فيلمنامه و ارتباط با صنايع مجاور. توجه به سينماي کودک و نوجوان کار درستي است اما بايد از راه و روش صحيح وارد آن شد. گودرزي هم در اين باره تاکيد کرد: سينماي کودک و نوجوان کاري نيست که هر کسي بتواند وارد آن شود، ما دوره‌اي از سينماي پررونق کودک و نوجوان فاصله گرفتيم که سهم کودکان را از ادبيات کشور گرفتيم. تابش نيز با تائيد سخنان گودرزي، از راه اندازي يک پايگاه در بنياد سينمايي فارابي خبر داد و گفت: ما پايگاهي تحت عنوان سينما قصه را که اختصاص به سينماي کودک و نوجوان دارد و با ادبيات کودک و نوجوان پيوند دارد را در بنياد سينمايي فارابي در نظر گرفتيم، چون مخاطبان بيشتر آثاري که در قالب رمان و داستان در حوزه ادبيات مطرح بوده است را دنبال مي‌کنند و از اين جهت ما اميدواريم اين گامي که در بنياد فارابي برمي‌داريم، کارگردانان سينماي ايران را تشويق کند که روي آثار ادبي که مي‌تواند در حوزه سينماي کودک و نوجوان جذابيت داشته باشد سرمايه‌گذاري کنند. دولت بايد حمايت‌هايش از سينماي کودک را بيشتر کند در ادامه برنامه «شهر فرنگ»، گودرزي در پاسخ به اينکه سوال که در حوزه توليد يا اکران سينماي کودک بيشتر دچار مشکل هستيم؟ توضيح داد: ما قبل بحث توليد و اکران بايد به خوراک فکر کنيم ما تا کار خوب نداشته باشيم تاثيرگذار نيستيم. متاسفانه سينماي ما کاملا در توليد حمايت دولت را دارد اما در زمينه اکران دولت نقشي ندارد و تنها فيلمساز خود بايد به دنبال امور فيلمش باشد. به نظرم در زمينه اکران بايد تسهيلاتي را فراهم کنند که اين حوزه در جايگاه خوبي قرار بگيرد، مانند نگه داشتن کف فروش و …. وي اضافه کرد: سال گذشته فيلم «ضربه فني» بهترين فيلم جشنواره فيلم کودکان و نوجوانان شد اما در 23 بهمن اکران شد و اين مسئله شخص من را آزرده خاطر کرد، چرا بهترين فيلم جشنواره که اثر خوبي هم بود بايد اينچنين در يک بازه نامناسب روي پرده برود و اصلا به آن توجه نشود. مديرعامل بنياد سينمايي فارابي هم با اشاره به اينکه نهادهاي ديگر هم در موفقيت اکران آثار سينماي کودک نقش دارند، گفت: فراموش نکنيم که مخاطبان سينماي کودک و نوجوان به طور عمده در اختيار وزارت آموزش و پرورش هستند، ما چندين ميليون دانش آموز در مقاطع مختلف داريم که مصرف‌کننده اصلي محصولات سينماي کودک هستند و همه تلاش ما در سازمان سينمايي اين بود که در سبد ساليانه تعدادي فيلم به صورت روتين در اين حوزه اکران شود، حال برخي حمايت صداوسيما و شهرداري را در پخش تيزر و تبليغات شهري داشتند و برخي نه. نهادهاي زيادي مي‌توانند به اکران فيلم‌هاي کودک کمک کنند وي ادامه داد: در سال 97، 11 فيلم کودک اکران شد و امسال هم سه فيلم به نمايش درآمد و اين روند ادامه خواهد داشت، نهادهاي حامي سينماي کودک و نوجوان مثل کانون پرورش فکري و آموزش و پرورش و به خصوص رسانه‌ها بسيار سهم مهم و تعيين کننده‌اي در اکران موفق يک اثر يا معرفي آن به خانواده‌ها دارند. محصولات تجاري را مي‌بينيم که همه نوع تبليغاتي را دارند و به راحتي در دسترس مخاطبان قرار مي‌گيرند اما فيلمي که براي کودکان و نوجوانان تهيه شده است امکانات تبليغي و در دسترس بودن بيشتري مي خواهد و به نظرم نهادهايي که گفته شد چون سالن‌هاي بسيار دارند در اين زمينه مي‌توانند کمک کنند. تابش همچنين بيان کرد: ما در گروهي تحت عنوان شوراي سينماي کودک پس از جمع‌بندي در گفت و گو با دوستانمان در اصناف؛ سازمان سينمايي، منتقدان و رسانه‌ها به اين نتيجه رسيديم که بايد حيات سينماي کودک و نوجوان را در اکران عمومي کشور جست‌وجو کنيم و خوشبختانه اين اتفاق در دو سال گذشته رخ داد و فعالان اين حوزه توانستند آثارشان را اکران کنند اما به نظرم نبايد از نقش نهادهاي ديگر غفلت کنيم. گودرزي در اين راستا خطاب به تابش، پرسيد: «واقعا نهادهاي مرتبط ديگر پاي کار هستند؟ به نظرم فارابي زحمتش را مي‌کشد و متولي سينماي کودک است در حاليکه کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان نيز بايد حمايت کند و جشنواره برگزار کند اما کانون در آن سال‌هايي که ما در جشنواره بوديم حضور جدي نداشت. دبير جشنواره فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان در اين باره توضيح داد: «امسال خوشبختانه فيلم «ضربه فني» در مراکز کانون به نمايش درآمد و همکاري‌هايشان با ما در توليد فيلم‌ها و همچنين بخش «المپياد فيلمسازي» ادامه دارد. اما نهادهاي متولي کار کودک در کشور از جمله وزارت آموزش و پرورش بايد شرايطي را فراهم کنند که محصولات داخلي که توسط هنرمندان ايراني توليد مي‌شود به درستي به دست مخاطبان کودک و نوجوان برسد. نبود فيلم‌ نوجوانان به دليل خط‌قرمزهاست گودرزي که در صحبت‌هايش به نبود توليدات سينمايي براي نوجوانان اشاره کرده بود، در پاسخ به پرسش مجري در اين باره توضيح داد: به نظرم نبود فيلم در حوزه سينماي نوجوان به دليل وجود خط قرمزهايي است که دوست ندارند به آن‌ها نزديک شوند، مانند بحث بلوغ که در خانواده، تلويزيون، مدرسه و … خط قرمز است و هيچکس در اين باره کاري نمي‌کند، پس وظيفه سينماي نوجوان چيست؟ نسلي که آينده ساز مملکت است و اگر با مشکلات بزرگ شود مطمئنا در آينده کشور دچار مشکل مي‌شود، الان نوجوانان ما رها شدند. تابش هم در اين باره و سهم نوجوانان در جشنواره امسال گفت: البته ما با سه گروه سني مواجه هستيم و براي گروه خردسال هم توليداتي نداريم. خوشبختانه امسال شاهد تنوع خوبي در فيلم‌هاي جشنواره از نظر طيف آثار، موضوع و ژانر در فيلم‌هاي کوتاه، داستاني، سينمايي و انيميشن‌ها هستيم. ما در مقوله توجه به نوجوانان، دو دوره است که المپياد فيلمسازي نوجوانان را در جشنواره برگزار مي‌کنيم و امسال هم 26 مرداد سومين دوره اين المپياد برگزار مي‌شود. امسال ما براي اولين بار بخش ايده را به المپياد اضافه کرديم و ايده‌هاي جالبي هم به ما رسيده که در اصفهان مربيان کار کشته و کار آزموده سينما در نه گروه با نوجوانان روي فيلم‌ها و ايده‌ها کار مي‌کنند. در واقع امسال در المپياد از نوجوانان ايده‌يابي مي‌کنيم که به نظرم اين اتفاق که فيلمسازان بزرگي چون خانم برومند، آقاي طهماسب، آقاي جليلي و … در يک فضاي اردويي در کنار نوجوانان قرار مي‌گيرند و گفت وگوي خوبي بين‌شان شکل مي‌گيرد مي‌تواند زمينه‌ساز گفت وگوي نسلي باشد. تابش در ادامه در پاسخ به پرسش مجري مبني بر اينکه معتقد است در سينماي نوجوان توليد نداريم؟ گفت: ما در اين حوزه توليد داريم اما کم است. برگزاري جشنواره‌ها از سکوهاي موفقيت ديپلماسي عمومي است وي سپس درباره دستاوردهاي جشنواره امسال توضيح داد: «در شرايط فعلي دنيا و به خصوص کشور ما به نظرم برگزاري جشنواره‌هاي مهم بين‌المللي در ايران از سکوهاي موفقيت ديپلماسي عمومي است، به همين دليل تبريک مي‌گويم که همکارانم در سي و دومين دوره موفق شدند اين رويداد خجسته را برگزار کنند. تابش همچنين عنوان کرد:ما از حيث بين‌المللي در منطقه و حتي کشورهاي آسيايي و خاورميانه جشنواره‌اي مانند جشنواره فيلم کودک و نوجوان نداريم و عمده کشورهاي منطقه نگاهشان به اين رويداد دوخته شده است و چراغ سينماي کودک و نوجوان با اين جشنواره زنده مانده و هر سال از اين طريق توجه رسانه‌هاي ما، فيلمسازان و هنرمندان به ارزش‌هاي سينماي کودک و نوجوان معطوف مي‌شود. همچنين اين جشنواره مجال بيشتري براي عرضه گونه‌هاي ديگر سينمايي مثل فيلم کوتاه، انيميشن و فيلم داستاني که مهجور هستند را فراهم مي کند. تابش در پاسخ به اينکه برخي مي‌گويند به جاي برگزاري جشنواره، بودجه را صرف توليد يا ساخت سينماي ويژه کودک کنيم، نظرش را اينطور مطرح کرد: سينما يک زنجيره به هم پيوسته است و ما همانطور که به اکران توجه مي‌کنيم بايد به عرضه و توليد هم توجه کنيم و برگزاري جشنواره‌هاي سينمايي در کشوري که بيش از 100 سال در حوزه سينما سابقه دارد و باليدن به آن‌ها يکي از ضروريات است، واجب است. همانطور که بايد به زيرساخت‌ها و ادبيات سينمايي هم توجه کنيم نگاه ما به جشنواره‌هاي سينمايي است که بتوانند فضاي بين‌المللي مانند ايجاد تفاهم، کارگاه‌هاي آموزشي و … را ايجاد کنند. اين تعاملات مي تواند يک سال يا سال‌ها يک هنرمند را تشويق کند تا حس هنري‌اش را برانگيزد و من از اين جهت طرفدار برگزاري مرتب جشنواره‌هاي تخصصي هستم. براي مخاطب احترام قائل شديم وي همچنين در پاسخ به سخنان گودرزي مبني بر حضور تنها هفت فيلم در بخش رقابتي جشنواره، توضيح داد: راجع به انتخاب فيلم‌ها بايد بگويم امسال ما آگاهانه دست به انتخاب زديم و فيلم‌هايي که شانس بيشتري در جذب مخاطب داشتند را براي احترام به سينماي کودک و نوجوان برگزيديم. مي‌شد 10، 12 فيلم در بخش مسابقه ملي انتخاب کرد اما ما براي احترام به ذائقه مخاطب سخت‌گيري بيشتري کرديم. همچنين ما امسال براي اولين بار گروه بررسي اقتصادي فيلم‌ها را به راه انداختيم و هفت فيلمي که به بخش مسابقه راه يافته را ارزيابي اقتصادي کرديم و بعد از جشنواره هم با سازندگانشان در مورد اکران موفق جلسه خواهيم داشت تا بهتر ديده شوند و از اين جهت تمام تلاش من و همکارانم در فارابي و جشنواره اين است که اين رويداد در روز چهارم شهريور تمام نشود و ما شاهد اکران آثار سينماگران در سينماها باشيم. همکاري‌هاي ما با مرکز توسعه سينماي کودک و نوجوان که با همت هنرمندان و پيشکسوتان اين حوزه تشکيل شده است هم ادامه پيدا مي کند. مديرعامل بنياد سينمايي فارابي گفت: از هنرمندان و مسئولان اصفهاني که در برگزاري جشنواره به ما کمک مي کنند قدرداني مي‌کنم، قرار ما با آن ها اين است که تنها يک فعاليت صرف در تابستان در جشنواره نداشته باشيم و ارتباط و تعامل ما ادامه‌دار باشد. نمايش فيلم‌هاي خاطره‌انگيز در مناطق محروم تابش در پايان صحبت‌هايش در برنامه «شهر فرنگ» درباره چگونگي اطلاع علاقه مندان از برنامه‌هاي جشنواره امسال نيز يادآور شد: از امروز پيش فروش بليت‌هاي جشنواره آغاز شده است و روي وب سايت جشنواره قابل مشاهده است و خبر آن نيز در شبکه‌هاي خبري صداوسيما اعلام شده است. همچنين ما امسال کارگاه‌هاي آموزشي را هم به صورت ثبت‌نامي داريم و خوشبختانه هم در بخش داخلي و هم بخش خارجي تعداد زيادي ثبت نام کردند و براي گروه‌هاي کم برخوردار جامعه در شهر اصفهان مانند کودکان کار و اقشار ديگر جامعه تسهيلاتي در نظر گرفتيم که از فيلم‌ها ديدن کنند، همينطور طرح سينما سيار در 143 نقطه محروم کشور اجرا خواهيم کرد که در آن نمايش فيلم‌هاي خاطره‌انگيز سينماي ايران را براي کودکان مناطق سيل زده خواهيم داشت.