اميد از ويژگي‌هاي آثار بني‌اعتماد است / تمرين‌هاي تئاتري پيش از فيلمبرداري

رشد آدم‌ها در مسير زندگي در فيلم «نرگس» تصوير شده است در ادامه ربابه نوري قاسم‌آبادي روانشناس اجتماعي در پاسخ به پرسش امير پوريا منتقد فيلم درباره نگاه روانشناسانه به فيلم «نرگس» گفت: اين فيلم از جنبه روانشناسي بسيار زيبا، دقيق و زيربنايي به آدم‌هاي اجتماع نگاه کرده و اگرچه روي طبقه فقير متمرکز است، اما پديده‌هايي را نشان مي‌دهد که فقط مختص اين قشر نيست. ما سيه روزي آدم‌هاي اين فيلم را به خوبي ديديم، آفاق و عادل هر دو آدم‌هاي تنها، مشکل‌دار و رهاشده‌اي هستند که همديگر را پيدا مي‌کنند تا از بي کسي نجات پيدا کنند اما در نهايت تنهاتر از قبل مي‌شوند. وي افزود: در زمينه مسائل اجتماعي و ازدواج نيز وقتي افرادي براي فرار از تنهايي ازدواج مي‌کنند، مشکل آنها حل نمي‌شود بلکه تنهاتر از قبل مي‌شوند. به نظر من در اين فيلم، تحول دقيقي در عادل اتفاق افتاد و به آنچه که مي‌خواست دست پيدا کرد. نوري قاسم‌آبادي درباره فيلمنامه اين فيلم هم بيان کرد: فيلمنامه برخلاف بسياري از سناريوهاي ديگر که با نگاه قضاوتي به آدم‌ها مي‌نگرد، به آدم‌هاي خوب و بد کاري ندارد، بلکه نشان مي‌دهد چطور آدم‌ها وارد روابط مثلثي مي‌شوند و يکي از اضلاع اين مثلث چسبيده به اين رابطه است که اينجا آفاق به شکل بيمارگونه‌اي چنين نقشي دارد و نرگس هم به عنوان سمبل زن ايراني توانا، اين جسارت را دارد که با بي‌نيازي و استغنا به خيلي چيزها پشت کند تا بتواند تصميم درست‌تري بگيرد و به آنچه مي‌خواهد برسد. وي ادامه داد: به نظر من در اين فيلم، رشد آدم‌ها در مسير زندگي به تصوير کشيده شده است. دو نفر کنار هم قرار گرفته‌اند و براي رسيدن به اين رابطه جنگيده‌اند. در ادامه امير پوريا از عاطفه رضوي به عنوان بازيگري ياد کرد که در فيلم‌هاي مهم نيمه دهه 60 تا نيمه دهه 70 تصويرش ثبت شده است و در فيلم‌هاي شاخص و منحصر به فرد اين دوره از جمله «آن سوي آتش»، «زينت»، «زير بام‌هاي شهر» و «نرگس» حضور داشته است.

کار کردن در سينماي دهه 60 دنياي ديگري داشت پوريا درباره خاطرات فيلم «نرگس» و همبازي شدن با دو ستاره سينما در آن دوره يعني ابوالفضل پورعرب و فريماه فرجامي از عاطفه رضوي پرسيد که او پاسخ داد: خوشحالم که بعد از 28 سال نسخه اصلاح شده «نرگس» را بار ديگر ديدم. من علاوه بر بازيگري کار گريم هم انجام مي‌دهم و اين دو کار را همزمان با هم شروع کردم. با خيلي از بازيگران نيز قبل از همبازي شدن، در پشت صحنه فيلم‌ها به عنوان گريمور آشنا بودم. اين بازيگر با بيان اين که کار کردن در فيلم‌هاي دهه شصت دنياي ديگري داشت، ادامه داد: بازي کردن در برابر بزرگان بازيگري سخت است اما من اين ترس را براي بازي مقابل خانم فرجامي نداشتم، چون قبل از بازي در اين فيلم با او دوست بودم، ضمن اين که فضاي کار کردن در آن دهه‌ها متفاوت بود؛ ما رفاقت‌هايي داشتيم و نگاهمان به فيلمسازي و هر رشته‌اي در سينما، نتيجه کار ما بود.

در بسياري از فيلم‌هاي خوب دهه 60 بازي کرده‌ام رضوي درباره گزيده کار بودن خود در دهه‌هاي 60 و 70 توضيح داد: من بسيار گزيده کار بودم، بسياري از فيلمنامه‌هاي دهه 60 را خوانده‌ام و تقريبا به همه آنها پاسخ منفي دادم و براي تعداد کمي از آنها بازي کردم، اما شانس اين را داشتم که در بسياري از فيلم‌هاي خوب بازي کنم که همچنان برايم افتخار است.

تجربه تلخ حضور در دادگاه اين بازيگر سينما به ذکر خاطره‌اي از چگونگي رسيدن به نقش خود در اين فيلم پرداخت و گفت: هر فيلمي که کار مي‌کردم، دوست داشتم وارد فضاي واقعي آن شخصيت بشوم. براي فيلم «نرگس» هم به پيشنهاد خانم بني‌اعتماد، چند روزي را همراه با دستيار کارگردان به دادگاه مدني خاص در ميدان ارگ مي‌رفتم و وانمود مي‌کردم شوهرم دزد است و مي‌خواهم طلاق بگيرم، اين تجربه جالبي براي من بود که بخشي از آن را هم نوشته‌ام. وي افزود: بخش زيادي از اين خاطرات و تجربيات تلخ است، از جمله فردي که قرار بود به من مشاوره بدهد و به زني در موقعيت من کمک کند، اما پيشنهاد عجيبي به من داد و آن چند روز دادگاه رفتن، حس بسيار ناخوشايندي را برايم به همراه داشت.

شناسايي محله‌هاي فقيرنشين در مرکز شهر تهران رضوي درباره لوکيشن‌هايي که فيلم «نرگس» در آن فيلمبرداري شده است، گفت: اين محله‌ها همه مربوط به تهران و منطقه‌اي پشت ميدان هفت تير است. اين محله در داشت و زماني که وارد آن مي‌شديد انگار وارد يک دنياي ديگر شده‌ايد. اين محله‌ها را قبلا خانم بني‌اعتماد به دليل کارهاي مستندسازي که دنبال مي‌کردند، شناسايي کرده بودند. در ادامه اين جلسه قاسم‌آبادي درباره مثلث عشقي اين فيلم بيان کرد: به نظر من اين فيلم مربوط به زمان خاصي نيست و همان‌طور که شاهد بوديم بعد از گذشت 28 سال همچنان حرفي براي گفتن دارد چرا که به پيچيدگي‌هاي روابط ميان آدم‌ها اشاره مي‌کند.

خانواده، شخصيت متفاوتي از نرگس مي‌سازد عاطفه رضوي درباره انتخاب نام «نرگس» براي اين فيلم بيان کرد: امروز که خودم را بعد از 28 سال در اين فيلم مي‌ديديم، نمي‌شناختم، چون سال‌هاست که از اين شخصيت فاصله گرفته‌ام، اما فکر مي‌کنم چيزي که نرگس را متفاوت مي‌کند، خانواده است. خانواده به آدم شيوه مبارزه صحيح را ياد مي‌دهد، ممکن است آدم در جامعه رها و مجبور به مبارزه شود و در اين شرايط است که شايد راه درستش را نتوانيم پيدا کنيم، اما اين خانواده است که کمک مي‌کند تا اين سختي‌ها را بهتر پشت سر بگذاريم.

اميد از ويژگي‌هاي سينماي بني‌اعتماد است وي افزود: براي نرگس اين فيلم هم مي‌توان آينده خوبي تصوير کرد. همان‌طور که يکي از ويژگي‌هاي کارهاي رخشان بني‌اعتماد عليرغم تلخي که دارد، اميد است و نااميدي چيزي است که در فيلم‌هاي اين فيلمساز کمتر ديده مي‌شود، اما اين که چرا اين فيلم نامش «نرگس» است، شايد خانم بني‌اعتماد توضيح بهتري داشته باشند، ولي به نظر من به اين دليل است که او تنها نقطه مثبت قصه است و تنها جاي اميدواري همين نرگس است.

آدم‌هاي نظير نرگس در جامعه امروز هم حضور دارند ربابه نوري قاسم‌آبادي روانشناس اجتماعي در ادامه در پاسخ به پرسش يکي از تماشاگران درباره تحمل کردن نرگس و مطابقت شخصيت او در دنياي واقعي بيان کرد: چيزي که من از نرگس در اين فيلم ديدم، چالش بود. او زن تحمل‌گري نبود و با شرايط جنگيد. نوع برخورد نرگس با مسائل زندگي‌اش تداعي‌گر جمله نيچه است که اگر آدم‌ها چرايي براي زندگي خود داشته باشند، چگونگي آن را مي‌سازند و هر چيزي که ما را نکشد ما را قوي‌تر مي‌کند. نرگس برخلاف آفاق که معتقد بود هر دردي درمان دارد به جز بي کسي، براي بي کسي خودش هم جنگيد، بدون آن که آويزان باشد و هنوز هم در جامعه امروز چنين چهره‌اي را در زنان ايراني شاهديم.

تمرين‌هاي تئاتري پيش از فيلمبرداري براي ما عجيب نبود پس از آن امير پوريا درباره نحوه کارگرداني خانم بني‌اعتماد پيش از شروع فيلمبرداري و ضرورت‌هاي کار اين کارگردان در روخواني فيلمنامه و تمرين‌هاي تئاتري سوال پرسيد که رضوي گفت: من درخانواده‌اي‌ بزرگ شدم که به کلمات اهميت مي‌دادند و هميشه تاکيد مي‌کردند که بايد اشعار حافظ را حفظ کنم، بنابراين شکل صحبت کردن من به درد شخصيت نرگس نمي‌خورد. به همين دليل به توصيه خانم بني‌اعتماد به مدت يک ماه ديالوگ‌ها را ضبط مي‌کردم و دوباره مي‌شنيدم؛ بازيگري براي من همين است. وي افزود: ما پيش از شروع کار، جلسات دورخواني و تمرين تئاتري داشتيم. اين اتفاقي است که براي بسياري از افراد عجيب است، اما آن زمان براي ما عجيب نبود. بازيگر نقش نرگس با اشاره به کار تازه بني‌اعتماد يادآور شد: در فيلم «قصه‌ها»ي خانم بني‌اعتماد وقتي بعد از سال‌ها دور هم جمع شديم، باز هم از کار کردن کنار هم لذت برديم چون باز هم با همان انگيزه‌هاي دهه 60 کنار هم جمع شده بوديم. امير پوريا نيز توضيح داد که فيلم «قصه‌ها» اثر رخشان بني‌اعتماد درباره سرنوشت شخصيت‌هاي فيلم‌هايش است که بعد از سال‌ها سري به اين شخصيت‌ها زده است. در پايان اين جلسه، محمدرضا قرائتي مشاور رسانه‌اي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي دو لوح تقدير را به قاسم‌آبادي و عاطفه رضوي اهدا کرد. «هفته فيلم ازدواج» براي اولين بار و به همت دبيرخانه ستاد ملي هفته ازدواج با همکاري اداره کل ورزش و جوانان استان تهران و باغ کتاب تهران برگزار مي‌شود. اين برنامه همزمان با هفته ازدواج از روز جمعه ?? مرداد آغاز شده و تا روز سه‌شنبه ?? مرداد ساعت ??:?? تا ??:?? در سالن شماره ? باغ کتاب ادامه خواهد داشت. در چهارمين روز از «هفته فيلم ازدواج» (دوشنبه 14 مردادماه) ساعت 18:30 فيلم سينمايي «عروس» ساخته بهروز افخمي با حضور تعدادي از بازيگران و عوامل فيلم به نمايش در مي‌آيد و پس از اکران تحليل و بررسي مي‌شود.