بدرقه «پدرسالار» به خانه ابدی

این مراسم ساعت ۹:۴۵ با قرائت آیاتی از قرآن به صورت رسمی آغاز شد. حضور وزیر ارشاد، رئیس سازمان سینمایی و مدیرکل هنرهای نمایشی در مراسم تشییع محمدعلی کشاورز پس از قرار گرفتن پیکر استاد محمدعلی کشاورز بر روی سن مراسم، کامران ملکی به‌عنوان مجری پشت میکروفن قرار گرفت و در توضیحات مقدماتی گفت: نلی کشاورز، دختر استاد کشاورز نمی‌خواستند به دلیل شیوع کرونا مراسمی برگزار شود، در غیر این صورت قطعاً بزرگترین مراسم و وداع را برای این هنرمند برگزار می‌کردیم. در ادامه سعید خال مدیرعامل سازمان بهشت زهرا (ع) در سخنانی کوتاه به همه هنرمندان و حاضران در مراسم تسلیت گفت.

آبراهه‌ای که رود شد و ما را با خود برد... در ادامه اسماعیل شنگله بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون پشت میکروفن قرار گرفت و بخشی از خاطرات خود از سال‌های همکاری با زنده‌یاد کشاورز را مرور کرد. این هنرمند ضمن تسلیت ضایعه درگذشت محمدرضا کشاورز گفت: آشنایی من با این مرحوم از ۶۴ سال پیش آغاز شد، از سال ۱۳۳۵ که هر دو برای اولین در هنرستان هنرپیشگی تهران یکدیگر را دیدیم و برحسب اتفاق، چون منزل‌مان نزدیک به هم بود و پیش از آن هم خبر نداشتیم، دوستی میان‌مان شکل گرفت و این دوستی ادامه پیدا کرد و مانند آبراهه‌ای شد که این آبراهه تبدیل به رودی شد که هر دو ما را به‌دنبال خودش کشاند و برد.

روایت اسماعیل شنگله از سال‌های ابتدایی آشنایی و دوستی با زنده‌یاد محمدعلی کشاورز وی سپس به مرور برخی از اولین تجربه‌های همکاری خود با زنده‌یاد کشاورز در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ پرداخت و گفت: قرار نبود ۶۵ سال رفاقتمان به روز درگذشتش ختم شود و قرار نبود تنهایم بگذارد. شنگله تأکید کرد: کشاورز هر کاری را به راحتی قبول نمی‌کرد و تنها در کارهای شاخص بازی کرد تا برای همیشه ماندگار بماند. در ادامه مراسم امین تارخ به ایراد سخنرانی درباره زنده‌یاد کشاورز پرداخت و پس از تسلیت به حاضران متنی را که به این مناسبت تدارک دیده بود، قرائت کرد. این هنرمند تأکید کرد: محمدعلی کشاورز هرچند از میان ما رفت ولی آثاری بزرگ به جا گذاشت. آقای کشاورز، بهشت مبارک!

دو بالی که کشاورز را به نقطه امروز رساند در ادامه سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن عرض تسلیت به خانواده کشاورز و جامعه هنری در سخنانی گفت: استاد کشاورز با دو بال حرکت کرد که او را به اینجا رساند؛ یکی به‌عنوان هنرمند نامی ایران و دیگری انسانی ویژه، خاص و متعالی. ترکیب این دو بود که کشاورز را اینگونه در جان و دل ما جای داده است. وی افزود: در بخش هنر، زنده‌یاد کشاورز با مسیری که طی کرد، به نقطه امروز رسید. عشق او به هنر آنگونه بود که رشته‌های به‌ظاهر پول‌سازی که اعتبارات ظاهری را می‌آفرید، کنار گذشت و به هنر پرداخت. در وادی هنر او سلوک کرد. در ادامه مراسم آرمان امام‌بخش به نمایندگی از خانواده مرحوم کشاورز به ایراد سخنانی پرداخت. در پایان مراسم پس از اقامه نماز توسط حجت‌الاسلام سیدمحمود دعایی و با همراهی مردم و علاقمندان، پیکر زنده‌یاد کشاورز در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.