بررسي بازتاب انتخاب نماينده سينماي ايران در اسکار 2020

با توجه به اينکه امسال فيلم‌هاي داستاني خوبي در جشنواره داشتيم، انتخاب يک مستند ريسک بود، شما پيش‌بيني چنين بازتابي را از اين انتخاب داشتيد؟ هيات انتخاب جلسات مستمري داشت و تمام گزينه‌هايي را که ممکن بود تا هشت مهرماه اکران شوند و قابليت حضور در اين رويداد را داشته باشند، بررسي کرد و درنهايت به ليست سه فيلم رسيد و در نهايت طي يک گفت‌وگوي جدي و با راي‌گيري که صورت گرفت، مستند «درجست‌وجوي فريده» به عنوان نماينده سينماي ايران براي معرفي به اسکار پذيرفته شد.

\*چرا اين بار زودتر از موعد و در حاليکه ?? روز از زمان معرفي باقي مانده بود، نماينده ايران معرفي شد؟ در سال‌هاي گذشته با کادري در اسکار همکاري مي‌کرديم که بنياد سينمايي فارابي را به عنوان يک نهاد مورد تاييد مي‌شناختند و هر سال براي معرفي آثار به ما مهلت بيشتري مي‌دادند اما امسال اين کادر تغيير کرد و مهلت براي معرفي آثار تمديد نشد. حتي براي معرفي اعضاي هيات انتخاب دو روز فرصت داده شد و اعلام شد که اگر اعضا معرفي نشوند، سامانه مسدود خواهد شد. سال‌هاي قبل ما از طريق ايميل اعضا را معرفي و صورتجلسه امضا شده را ارسال مي‌کرديم. اما امسال طي يک فرآيند طولاني که به شکل بر خط و آنلاين اتفاق مي‌افتد، اعضا را معرفي کرديم. همين اتفاق هم درباره معرفي فيلم مي‌افتد و فيلم بايد در بازه زماني که مشخص شده به دست اعضاي آکادمي برسد. مشکل ديگر اين نکته است که ما مدتي است در ارسال و مراسلات دچار مشکل شده‌ايم و ارسال به آمريکا به راحتي امکان‌پذير نيست و بايد از طرق مختلفي صورت بگيرد و براي اينکه زمان را از دست ندهيم و زودتر به نتيجه برسيم، سريع‌تر فيلم را انتخاب و معرفي کرديم.

\*ممکن است به دليل تاخير در سال‌هاي قبل، فيلمي به دست آکادمي نرسيده باشد؟ سال‌هاي گذشته زمان را براي ما تمديد مي‌کردند، اما امسال به هر دليلي اين امر صورت نگرفت.

\*تمديد مهلت فقط براي ايران اتفاق نيفتاده يا براي کشورهاي ديگر هم روال کار به همين شکل بوده؟ من از شرايط ساير کشورها بي اطلاع هستم اما گفته شده خيلي از کشورها آثارشان را معرفي کرده‌اند.

\*فيلمي که به اسکار معرفي مي‌شود بايد سابقه حضور موفقي در جشنواره‌هاي بين‌المللي داشته باشد، شايد انتخاب گزينه‌هاي ديگر، موفقيت‌هاي بيشتري در اين زمينه داشتند، اين گزينه در انتخاب شما تاثير داشت؟ اين نکته يکي از مواردي بود که دوستان لحاظ کردند و از پخش‌کننده‌ هر کدام از اين فيلم‌ها ليست حضورشان در جشنواره‌هاي بين‌المللي را دريافت کرديم و در جلسات قرائت شد و به عنوان يک موضوع جدي هم مورد بحث قرار گرفت. اما هيات انتخاب که کاملا هم حرفه‌اي بودند با سلايق متفاوت در جلسات بسيار جدي و معطوف به موضوع بحث مي کردند که در نهايت به انتخاب «درجست‌وجوي فريده» رسيدند.

\*برخي شايعات مطرح است که بين دو فيلم رقابت جدي بوده اما هيئت انتخاب تصميم گرفته فيلمي خارج از اين دو فيلم انتخاب کند تا درگيري پيش نيايد. هر انتخابي که صورت مي گرفت به طور قطع شايعاتي درباره آن مطرح مي شد. در فهرست اوليه ?? فيلم کانديدا شدند و در نهايت به ? فيلم رسيديم، فرايند انتخاب کاملا جمعي، دموکراتيک و برمبناي راي و خرد جمعي بود. از ميان ?? فيلم انتخاب شده و در نهايت سه فيلم نهايي، هرکدام اين شانس را داشتند که معرفي شوند و مباحثي هم در اين باره مطرح شد. اما اين شايعات مباحث حاشيه‌اي هستند. مهم اين است که مباحث مطرح شده در جلسات جدي و حرفه‌اي بودند و هيئت انتخاب با رزومه‌اي مشخص چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور اين فيلم را برگزيده ‌اند و وقتي هيات انتخاب به چنين گزينه اي رسيده است، بايد به نظرشان احترام گذاشت.

\*در اين هيات کسي بود که حرف آخر را بزند؟ خير! همه اعضا به طور مساوي يک حق راي داشتند.

مستند «درجست‌وجوي فريده» با توجه به مضمون و کارگرداني چه ويژگي براي حضور در اسکار داشت؟ اين نکته نشانه بلوغ و بالندگي سينماي ايران است که خودش را محصور به يک نوع معين و خاصي از سينما نکند و آن را در کليت خود ببيند. موضوعي که شايد سال‌ها مغفول مانده و ما بر خلاف فيلم‌هاي داستاني که در چند سال اخير اقبال بين‌الملل را کمتر تجربه کردند در عرصه مستند پيشرفت قابل توجهي داشتيم. فکر مي‌کنم هياتي که سينماي حرفه‌اي ايران را به خوبي مي‌شناسد و با چنين سابقه قابل توجهي، وقتي به يک فيلمي نگاه مي‌کند تمام وجوه آن را مورد توجه قرار مي‌دهد.

\*شما به عنوان بخش بين‌الملل فارابي چه حمايتي از اين فيلم خواهيد داشت؟ قطعا ما جلساتي را با خانم نوبخت پخش‌کننده اين فيلم خواهيم داشت و سعي خواهيم کرد شرايط خوبي را براي نماينده ايران فراهم کنيم تا حضور موفقي در اين رويداد داشته باشد.

\*امکان اکران در آمريکاي شمالي هم وجود دارد؟ اميدواريم که پخش کننده فيلم با برنامه ريزي دقيق، امکان ديده شدن هر چه بيشتر آن را مهيا سازد.

\*حرف پاياني؟ اميدورام اين تب و تاب کمي فروکش کند و با متانت و آرامش بيشتري با اين موضوع برخورد شود. قطعا هميشه نقدهايي مطرح است و نقد سازنده مورد استقبال قرار مي گيرد اما گفته‌هايي که وجوه تخريبي دارند، فضايي براي امکان تامل و گفت و گو فراهم نخواهند کرد. نمايش فيلم مستند «در جستجوي فريده» به کارگرداني و تهيه کنندگي آزاده موسوي و کوروش عطايي، چندي پيش در سامانه اينترنتي هاشور آغاز شده است و مخاطبان و علاقه‌مندان مي‌توانند براي تماشاي اين فيلم در هر لحظه به ادرس www.hashure.com مراجعه کنند. اين فيلم درباره زني به نام فريده است که چهل سال پيش در حرم امام رضا رها شده و بعد از انتقال به شيرخوارگاه توسط زوجي هلندي به فرزندي گرفته شده و به هلند برده مي‌شود. فريده که در طول اين سال‌ها به‌خاطر ترس از سفر به ايران و تمايل نداشتن خانواده‌اش به وطن بازنگشته، چند سالي است از راه دور جستجويي را براي پيدا کردن خانواده واقعي‌اش شروع کرده و حالا براي اولين بار به ايران سفر مي‌کند تا زادگاهش را ببيند و با سه خانواده که مدعي‌اند خانواده واقعي او هستند، ملاقات کند ... . مستند «در جستجوي فريده» در جشنواره بين المللي سينما حقيقت جايزه بهترين فيلم هنر و تجربه، بهترين تدوين، بهترين موسيقي و جايزه ويژه دبير را دريافت کرده است. همچنين جايزه بهترين فيلم مستند از بيستمين جشن سينماي ايران، ديپلم افتخار بهترين کارگرداني از جشن مستقل سينماي مستند، بهترين مستند آکادمي سينما سينما و... را تا کنون از آن خود کند.