رهبري ارکسترال نادر مشايخي به ياد پدر/ کتاب يادنامه جمشيد مشايخي رونمايي شد

آيين نکوداشت زنده‌ياد استاد جمشيد مشايخي، با حضور و استقبال چشمگير اهالي فرهنگ و هنر، عصر دوشنبه 27 خرداد در مجموعه فرهنگي و هنري آسمان برگزار شد. به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، در اين مراسم که با اجراي سيد عباس سجادي برگزار شد، در ابتدا عليرضا اسماعيلي، سرپرست فرهنگستان هنر، اظهار داشت: درباره استاد مشايخي بسيار گفته‌اند و نوشته‌اند. هنرمندي مردمي و اخلاق‌مدار که به شدت علاقه‌مند به ادبيات، فرهنگ و هنر ايران بود و بي‌دريغ به مردم کشورش عشق مي‌ورزيد. هنرمندي افتخار آفرين با کارنامه‌اي درخشان و پربار در سينما، تئاتر و تلويزيون؛ با نقش‌هايي ماندگار و فراموش‌نشدني در تاريخ هنرهاي نمايشي ما. وي با اشاره به برنامه‌هاي فرهنگستان هنر که در تجليل و نکوداشت مقام هنري هنرمندان بزرگ کشور برگزار مي‌شود، گفت: در ادامه نشست‌هاي فرهنگستان‌هنر، در تجليل و نکوداشت هنرمندان پيشکسوت و مفاخر هنري کشورمان که جزو برنامه‌هاي گروه‌هاي تخصصي فرهنگستان هنر است، در ديداري که اواخر سال گذشته با استاد مشايخي داشتيم، قرار شد اين مراسم در ارديبهشت‌ماه امسال برگزار شود که متاسفانه با درگذشت ايشان اين امکان از ما سلب شد و جامعه هنري کشورمان يکي از بزرگان خود را از دست داد. سرپرست فرهنگستان هنر در همين زمينه ادامه داد: پس از اين ضايعه تاسف بار، با هماهنگي خانواده استاد، به ويژه استاد نادر مشايخي که ما را در اين مدت همراهي کردند و با همکاري برخي از سازمان‌هاي هنري توانستيم برنامه‌هاي مناسبي را براي اين مراسم تدارک ببينيم؛ از جمله کتاب يادنامه‌اي مشتمل بر مقالات، ياداشت‌هاي بزرگان سينما و تئاتر، مصاحبه‌هاي تخصصي و غيره که اين کتاب با همکاري بنياد سينمايي فارابي چاپ و منتشر شد و در اين مراسم رونمايي مي‌شود. وي در پايان سخنان خود به تلاش فرهنگستان هنر که در راستاي اهداف پژوهشي گام برمي‌دارد اشاره کرد و از مسئولان بنياد رودکي، خانه سينما، بنياد سينمايي فارابي، سازمان زيباسازي شهر تهران، موزه سينما و بنياد آفرينش‌هاي هنري نياوران که در برگزاري اين برنامه همکاري داشتند تشکر و قدرداني کرد. سخنران بعدي اين برنامه سيدمحمد بهشتي، عضو پيوسته و عضو گروه تخصصي سينماي فرهنگستان هنر بود. بهشتي گفت: در عالم معماري معاصر، ما تجربه جالبي به دست آورديم که در واقع به ما مي‌گويد يک معمار چگونه کار مي‌کند و کارش ماندگار مي‌شود. وي با اشاره به بناي حافظيه عنوان کرد: حافظيه بنايي است که مخاطب احساس قرابت و نزديکي به آن مي‌کند اين در حالي است که يک مهندس فرانسوي آن را طراحي کرده که سال‌ها با آثار کهن معماري ايران مانوس بوده است. نزديک حافظيه بناي سعديه را داريم که يک معمار ايراني آن را ساخته است. با اين حال ما با بناي حافظيه انس بيشتري پيدا مي‌کنيم. زيرا معمار آن انس بيشتري با فرهنگ و معماري ايراني داشته است. در واقع بناي حافظيه کار معماري است که بر اثر مانوس بودن با معماري، سازش کوک است، اما چون معمار سعديه سازش کوک نيست با آن زياد همنشيني نداريم. شخصيت زنده‌ياد مشايخي، حکايت از اين دارد که او با مقولة شاخص‌هاي ايراني مطابقت داشت و ساز آدم را کوک مي‌کرد. نقش، نقش دلنشيني است. چون ساز کوکيست که صداي دلنشين از آن شنيده مي‌شود. عضو پيوسته فرهنگستان هنر در همين زمينه ادامه داد: مرحوم مشايخي از معدود سرمايه‌هاي سينماي ايران است که با عمر صنعت سينماي ايران همراه بود. درست است که تاريخ سينماي ايران از دختر لُر آغاز شد اما صنعت سينماي ايران همواره مديون چهره‌هايي است که با حضورشان ستون‌هاي اصلي سينماي کشور را تشکيل مي‌دادند و يادگارهاي ارزشمندي را از خود به جا گذاشتند. وي در پايان سخنان خود گفت: اگر ما امروز هنوز به حافظ تفعل مي‌زنيم و از او پاسخ مي‌خواهيم، براي اين است که احساس مي‌کنيم حافظ براي ما زنده است و مرحوم مشايخي نيز با آثاري که از خود به جا گذاشته است حتما در ذخيرة حافظة تاريخ هنري ما نيز چنين جايگاهي دارد و هميشه در اذهان ما زنده و جاويد است. اين مراسم با سخنراني مسعود کيميايي، کارگردان به‌نام سينماي ايران ادامه يافت. وي گفت: خيلي سخت است درباره بازيگر توانايي مانند جمشيد مشايخي سخن بگويم. جمشيد مشايخي لايه‌هاي زيادي داشت با اخلاق‌هاي متفاوت. لايه‌هايي که شعر بود، کهن و کهن مردي که بسيار بسيار توانا بود. او در گفتن نظريات خودش بسيار توانا بود و به راحتي حرفش را ميزد. امثال مشايخي کم‌يابند. او از جمله کساني است که مي‌توانم با افتخار بگويم در سه فيلم با او همکاري داشتم. در ادامه اين مراسم ايرج راد، عضو گروه تخصصي نمايش و ادبيات نمايشي فرهنگستان هنر به روي صحنه رفت و دربارة جمشيد مشايخي چنين گفت: جمشيد مشايخي هر زمان که به روي صحنه مي‌آمد دستي به روي صحنه مي‌کشيد و خاک صحنه را مي‌بوسيد. صحنه براي او جاي مقدس و محل عبادت بود. مکاني که براي او بالاترين مقام را داشت. او عاشق صحنه بود. وي به تحليل بازيگري در صحنه و زندگي پرداخت و گفت: بازيگري در زندگي به دور از حقيقت است، اما روي صحنه ‌مي‌رويم تا حقيقتي را عيان کنيم. جمشيد مشايخي کسي بود که بازيگري در زندگي و صحنه‌اش به يکسان بود و او هميشه بدون تکلف حقيقت را بيان مي‌کرد. او از صحنه تئاتر شروع کرد و تجارب خود را به سينما برد. راد در پايان سخنان خود افزود: جمشيد مشايخي شخصيت والايي داشت و کسي است که هميشه در اذهان ما باقي خواهد ماند. در ادامه اين مراسم، موسيقي ارکسترال «افسوس همه عمر دير رسيديم» ساخته نادر مشايخي به روي صحنه رفت. اولين بخش اين اجرا، ارکستر ملي مراسم نکوداشت با همراهي مرشد اميرمسعود خسروي اجرا شد که با استفاده از المان‌هاي موسيقايي که در ورزش‌هاي زورخانه‌اي مورد توجه قرار دارد، ساخته شده است. او با ضرباهنگ تنبک، گروه را همراهي مي‌کرد. اجراي بعدي ارکستر نيز با همراهي مبينا آقاخاني با شاهنامه‌خواني به پايان رسيد. سپس نادر مشايخي در خصوص قطعاتي که به ياد پدرش ساخته اظهار داشت: پدرم به مرام‌هاي اصيل ايراني علاقه‌‌اي خاص داشت، همينطور ادبيات و شعر را بسيار دوست مي‌داشت و در حوزه موسيقي، دستگاه اصفهان را مي‌پسنديد و هميشه از من مي‌خواست آثاري با مضاميني خاص، در دستگاه‌هاي ايراني بسازم. بسيار پشيمانم که اين کار را در زمان حيات او انجام ندادم. به همين دليل با همان الهاماتي که براي او بسيار مهم بود، قطعاتي را ساختم با عنوان «افسوس همه عمر دير رسيديم.» وي در همين زمينه افزود: پدرم عاشق ايران بود و ايراني‌بودن را افتخار مي‌دانست. در دوران جواني و قبل از انقلاب براي ادامه تحصيل به وين رفتم. در آن زمان در ايران، بي‌اعتنايي و ضعفي نسبت به شناختِ هنر ايراني وجود داشت. من هم در همان حال‌وهوا بسيار خوشحال بودم که در خارج از کشور زندگي و تحصيل مي‌کنم. وقتي پدرم براي ديدنم يک ماه را کنارم گذراند، سعي کرد به من بياموزد ايراني بودن يعني چه. او ارزش‌هاي کشورم را به من گوشزد کرد و آن‌قدر از فرهنگ ايراني برايم گفت که من شيفته آن شدم. اين امر در آن زمان بسيار برايم تعيين‌کننده بود و ديدگاهم را تغيير داد و اين مسئله مهم‌ترين اتفاق زندگي‌ام بود. در اين مراسم فيلم مستند کوتاهي از آخرين مصاحبه تصويري با زنده ياد جمشيد مشايخي که توسط فرهنگستان هنر تهيه شده است به نمايش در آمد. در ادامه اين مراسم از پرتره استاد مشايخي اثر حبيب درخشاني، کتاب يادنامه استاد جمشيد مشايخي به کوشش منيژه کنگراني، و سرديس استاد مشايخي اثر احمد عرب‌بيگي با حضور علي نصيريان، عضو گروه نمايش و ادبيات نمايشي فرهنگستان هنر و جمعي ديگر از هنرمندان و مس?ولان فرهنگي رونمايي شد. در پايان مراسم نيز نمايشگاه گزيده پوستر فيلم‌هايي که زنده‌ياد جمشيد مشايخي در آنها ايفاي نقش کرده، به همراه تصاوير شخصي و يادبودها و تنديس‌هايي که وي در طول عمر بازيگري خود دريافت کرده است، گشايش يافت. در اين مراسم حجت‌الاسلام دعايي، محمدعلي کي‌نژاد، احمد مسجدجامعي، محمد جواد حق‌شناس، سيد محمد مجتبي حسيني، منوچهر شاهسواري، عليرضا تابش، علي اکبر صفي پور، محمدمهدي حيدريان، مجتبي رحماندوست، و ... از مسئولان کشوري حضور داشتند. همچنين داريوش اسدزاده، علي نصيريان، مسعود کيميايي، فاطمه معتمد آريا، جمشيد گرگين، بهزاد فراهاني، جهانگير الماسي احترام برومند، سيروس ابراهيم‌زاده، منوچهر طياب، شاهين فرهت، هادي سيف، علي اوسيوند، علي دهکردي، و ...از جمله هنرمندان حاضر در اين مراسم بودند. مراسم نکوداشت زنده‌ياد جمشيد مشايخي، با همکاري مؤسسه فرهنگي و هنري صبا، بنياد رودکي، خانه سينما، بنياد سينمايي فارابي، سازمان زيباسازي شهر تهران، موزه سينما و بنياد آفرينش‌هاي هنري نياوران در مجموعه فرهنگي و هنري آسمانِ فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران برگزار شد.