شفاف‌سازي حمايت‌ها تداوم دارد/ فيلمنامه‌هاي اقتباسي در اولويت حمايت قرار دارند

در ادامه متن گفت‌وگوي راديويي تابش را با «راديو ايران» مي‌خوانيد: درباره حداکثر و حداقل حمايت‌هاي بنياد سينمايي فارابي از نظر ريالي اعداد و رقم از پروژه‌هاي مختلف چقدر بوده است. براي يک فيلم سينمايي حداقل و حداکثر هزينه چقدر ممکن است هزينه شود. ارقام متفاوت است شما گفتيد گاهي فارابي هزينه کامل يک فيلم هم پرداخته است. لطفا با مثالي مشخص کنيد. اين ارقام بنا بر سياست‌هاي بنياد در سالهاي مختلف متفاوت است، همين طور بايد شما نرخ تورم را در هر سال بسنجيد مي‌بينيد که قيمت تمام شده يک فيلم سينمايي متناسب با هر سال شمسي دچار نوسانات و تغييراتي بوده که طبيعي است. روي هم رفته اعداد و رقم حمايتي بنياد، ليست اوليه‌اي که از سال ?? تا سال‌هاي پيشين تا ???? منتشر کرديم بالغ بر ??? فيلم را در بر مي‌گيرد و اين تعداد فيلم‌هاي زيادي است که رقم دقيق حمايت هر فيلم را حضور ذهن ندارم. در شرايط فعلي و تورم موجود و هزينه‌هاي بالاي فيلمسازي در کشور ما به طور متوسط يک فيلمِ کم هزينه بين 1.5 تا 2 ميليارد بودجه فيلمسازي‌اش است که توسط بخش خصوصي يا نهادهاي حمايتي تامين مي‌شود. اين تامين تسهيلات در بنياد سينمايي فارابي يا نهادهاي سينمايي عمدتا طي اين سال‌ها بخشي از هزينه توليد فيلم‌ها را شامل شده است يعني 20 تا 50 درصد از هزينه‌هاي يک فيلم را اين نهادهاي سينمايي مشارکت مي‌کنند اما بقيه‌اش توسط بخش خصوصي تامين شده است. اما اگر بخواهيم درصدي بگوييم که از مجموع توليدات سينماي ايران در کشور که بالغ بر 100 فيلم سينمايي در يک سال شمسي است، نزديک به ?? درصد از اين فيلم‌ها از سوي بنياد فارابي در قالب وام يا مشارکت در توليد، حمايت مي‌شوند. آيا فيلم‌هايي هست که بنياد فارابي و يا هيچ نهاد سينمايي از آنها حمايت نکرده باشد؟ تابش: فارابي را مطلع هستم. طبيعتا خيلي از فيلم‌هاي تجاري و يا فيلم‌هايي که نياز به حمايت‌هاي دولتي ندارند از اين حمايت‌ها استفاده نمي‌کنند يا فيلم‌هايي که فرهنگي هستند ولي سرمايه‌گذار دارند و توسط بخش خصوصي تامين سرمايه مي‌شوند. اولويت‌هايي بنياد سينمايي فارابي براي حمايت از فيلم‌ها چه معيارهايي است؟ ما 5 کارگروه تخصصي در بنياد سينمايي فارابي داريم که به موضوعات «اجتماعي»، «اقتباس ادبي»، «کودک و نوجوان»، «مقاومت» و «معناگرا» مي‌پردازند. اين پنج کارگروه است جلسات هفتگي دارند و از کارشناسان و صنوف سينما در کنار مديران دعوت مي‌شود و سعي مي‌شود همگرايي و هم‌افزايي در حوزه‌هاي مختلف ايجاد شود و به اولويت‌هايي که در سينما نياز است برسيم. حقيقت اين است که در اين کارگروه‌ها متخصصين امر حضور دارند و نياز سينما و نياز مخاطبان سينماي ايران جزو اولويت‌هاي اين کارگروه‌ها است تا به يک جمع بندي برسند. بنياد سينمايي فارابي از فيلم‌هاي سينماي دفاع مقدس، سينماي کودک و نوجوان، انيميشن، خانوادگي، اجتماعي و معناگرا و اقتباس ادبي حمايت مي‌کند. همانطور که مي‌دانيد فيلم‌هايي که اقتباس ادبي مي‌شوند در دنيا جزو پر فروش‌ترين فيلم‌ها هستند. ما در اين حوزه‌ها از طرح‌ها و فيلمنامه‌هايي که در سينما ارائه مي‌شود استقبال مي‌کنيم. نکته ديگر که در اولويت‌هاي بنياد فارابي است توجه به تکنولوژي‌ها و فناوري‌هاي نوين صنعت تصوير است. اگر فيلم سينمايي در يکي از اين ژانرها به بنياد فارابي پيشنهاد شود و بتواند توان سينماي ملي ما را در حوزه‌هاي فناوري‌هاي صنعت تصوير و ساير تکنولوژي‌هاي نوين ارتقا بدهد قطعا از اين آثار حمايت مي‌کنيم. چرا که معتقد هستيم که اين نوع آثار باعث ارتقاي سليقه مخاطبين و توان سينماي ملي مي‌شود. به مسئله فناوري اشاره کرديد. در جشنواره جهاني فيلم فجر امسال اصلا توجهي به اين موضوع شده است. در جشنواره‌هاي معتبر بين‌المللي مي‌بينيم که به موضوعات فناوري در سينما مي‌پردازند. يا راه اندازي سينماي مجازي در جشنواره تسالونيکي. آيا ما در جشنواره جهاني فجر توجهي به اين موضوع نشان داديم. جشنواره‌ها محل تلاقي ايده‌ها و فکرهاي مختلف از سراسر دنيا هستند. جشنواره جهاني فيلم فجر هم از اين قاعده مستنثي نيست. هيات‌هاي که از اقصي نقاط دنيا به ايران آمده بودند با هيات‌هاي سينمايي و نهادهاي سينمايي ايران جلسات همفکري و تبادل نظر داشتند. در اين جلسات درباره فروش آثار سينمايي و توليد مشترک و درباره توان حرفه‌اي در زمينه توان فني و محتوايي سينما هم مورد بحث و تبادل نظر شد. سال‌ها پيش گفته مي‌شد که بنياد سينمايي فارابي يک سري از حقوق آثار ادبي را خريداري کرده مثل يک رمان خوب سينمايي و يا سفارش فيلمنامه براساس شخصيت‌هاي ادبي از جمله پروين اعتصامي، ملاصدرا و يا ساير شخصيت‌هاي ادبي و فرهنگي کشور. کساني که از نزديک خبر دارند اين فيلمنامه‌ها نيمه تمام رها شده و آثاري که خريداري شده آنجا بايگاني شده و اصلا شرايط توليد فراهم نشده است و ضربه بدي به اثرات خريداري شده وارد مي کند. ما بايد واقع گرا باشيم. ما در طول سال، صنعت سينمايمان بين 100 تا 120 فيلم توليد مي‌شود که بخش عمده‌اي از فيلم‌ها، فيلم‌هاي اجتماعي است و حوزه‌اي که به آن کمتر توجه مي‌شود حوزه اقتباسي است که مربوط به شخصيت‌هاي تاريخي و فرهنگي است. فيلمنامه‌هايي که در فارابي از سال‌هاي گذشته تا به امروز خريداري شده و يا قرارداد نگارش منعقد شده خوشبختانه در آرشيو مرتبي نگهداري مي‌شود و در دسترس است و برخي کتاب‌ها رايتشان خريداري شده است. اما اينکه ظرفيت ساخت اين فيلم‌ها چگونه است و چه کارگردان و تيم کاربلدي بتواند از پس ساخت آن برآيد، اينها معادلاتي است که به هر حال بايد مديريت سينماي ايران براي آن تدبير و برنامه ريزي کند. حوزه هنري، کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان و بنياد سينمايي فارابي و ساير نهادهاي سينمايي يکي از وظايفتشان تقويت حوزه متن است. ما يک صنف مهم در ادبيات و فيلمنامه نويسي کشور داريم که بايد به طريقي آنها از سوي نهادها مورد حمايت قرار گيرند و تنها از تهيه کننده و کارگردان حمايت نشود و بخشي از هزينه اين نهادها به تقويت متن و خريد فيلمنامه اختصاص يابد. در بخش فرهنگي همچنان در بنياد سينمايي فارابي به فيلمنامه نويسان مشاوره مي‌دهيد؟ اگر کساني که حمايت‌هاي بنياد را براي ساخت پروژه‌هاي سينمايي را دريافت کرده اند قادر نباشند اين وام ها را پس دهند براي تهيه کنندگان و کارگردانان چه اتفاقي مي‌افتد؟ در حوزه مشاوره مختص فيلم‌هاي اول و دوم و تاکيد ما روي اين فيلم‌هاست که کارگردانان آن تجربه کمتري دارند با مشاروه کارگردانان و فيلمنامه نويساني که در رده‌هاي بالاتري قرار دارند -به خواست خود کارگردان - حمايت و مشاوره انجام مي‌شود. در خصوص تسويه حساب پرونده‌هاي مالي بايد به اين نکته توجه داشت که بنياد فارابي يک نهاد حمايتي است و سينماي ملي ما ساخته نمي‌شود مگر اينکه نهادهايي مثل کانون پرورش فکري کودکان، بنياد سينمايي فارابي، حوزه هنري، سازمان اوج و ساير نهادهايي سينمايي از اين سينما به طور جامع و کامل در حوزه فني و مالي و محتوايي حمايت کنند. ما در بنياد فارابي وظيفه داريم با تهيه کنندگان مکاتبه کنيم و دعوت کنيم بيايند حساب‌هاي مالي را شفاف و تسويه کنند. بخشي مي‌آيند تسويه حساب مالي مي‌کنند، يا به صورت تهيه رايت و حقوق فيلم تسويه مي‌کنند. ولي اقرار مي‌کنم عده‌اي‌ از تهيه کنندگان هستند که همچنان نتوانسنتد بيايند و بدهي‌هايشان را تسويه کنند و طبيعتا در فهرست حمايت‌هاي بعدي بنياد نمي‌گنجند و ما همچنان موظف به پيگيري تسويه حساب بدهي اين عزيزان هستيم.