شهرام مکري: پيشنهاد مي‌دهم سينماي حرفه‌اي ايران اين کتاب را مطالعه و کمبودهاي خود را در مسير حرفه‌اي شدن استخراج کند /امير اثباتي: با وجود مطرح بودن در سطح جهان فاقد سينماي صنعتي هستيم

امير اثباتي طراح صحنه و لباس، نيز ضمن اشاره به محتواي پيچيده و مهم کتاب «جعبه ابزاري براي فيلم ساز» گفت: مباحث مهمي در زمينه‌هايي چون حرفه و فيلم‌سازي فني در اين کتاب مطرح مي‌شود. گمان مي‌کنم به دليل وجود برخي بخش‌ها در سرفصل هاي کتاب نويسنده به ناچار براي نمايش نموداري مراحل مختلف توليد به مخاطب خود، از قطع بزرگتر استفاده کرده است. وي با يادآوري اينکه نشر کتاب‌هايي که مي‌تواند پاسخگوي نيازهاي سينماي کشور باشد يکي از اهداف مهم سياستگذاري‌هاي جديد انتشارات بنياد فارابي است، عنوان کرد: در سال‌هاي اخير موج بزرگي از فيلم‌اولي‌ها را داشته‌ايم. سوداي فيلم‌سازي اپيدمي آشکاري است. اين کتاب براي اين گروه چراغ راهنماي خوبي است و راه حل و قواعدي را که بايد در ساخت فيلم اعمال کنند، در اختيارشان قرار مي‌دهد و مانند نام خود به مثابه جعبه‌ابزاري است که مي‌تواند پاسخگوي مشکلات اين فيلم سازان جوان باشد. از طرف ديگر چون در اين کتاب مباحثي مانند مناسبات بين عوامل و استاندارد توليد هم شرح داده مي‌شود، ‌ مي‌تواند مرجعي براي فيلم‌سازان حرفه‌اي نيز باشد. ما در عرصه سينما با وجود مطرح بودن در سطح جهان، فاقد سينماي صنعتي هستيم و با تحقق اين موضوع هنوز فاصله داريم. اکبر عالمي، کارشناس سينما و استاد دانشگاه تربيت مدرس درباره ترجمه و لزوم ويراستاري کتاب‌هايي از اين دست توضيح داد: ويراستاري در ترجمه کتاب بسيار مهم است. در زبان انگليسي تخصصي فرهنگ واژگان يا ترمينولوژي تدريس مي‌شود که از ملزومات ويراستاري است. به عقيده من ويراستار بايد روش تحقيق يا متدولوژي بلد باشد و واژگان فارسي هم بايد متناسب با زمانه انتخاب شوند. در حوزه هاى تخصصى برخي واژه ها را نبايد ترجمه کرد، ترجمه گاهي اوقات خيانت به واژه است. فرهنگستان مي‌تواند واژگاني را انتخاب و به جامعه عرضه کند اما اگر اين واژگان توسط اجتماع مورد استفاده قرار نگيرند خودبه‌خود حذف مي‌شوند. عالمي درباره کيفيت مطالب اين کتاب عنوان کرد: در اين کتاب با روش فيلم‌سازي از نوع ژان کوکتو و کيارستمي آشنا مي‌شويم. ساده‌ترين روش و کم هزينه ترين مدل براي ساخت يک فيلم در اين کتاب توضيح داده شده است. تمامي موارد بصري، موسيقي و تدوين در اين کتاب به طور مفصل بحث شده و به نظرم کتابي راهگشاست.

دکتر عالمي افزود: «ژان کوکتو» فيلمساز مشهور فرانسه و بنيانگذار سورئاليسم مي‌گويد «من سينما را هنر نمي شناسم تا زماني که ابزار سينما به سهولت يک قلم و کاغذ در دسترس همگان قرار گيرد». عالمي درباره نسبت فيلمسازي ديجيتال و زيبايى شناسى گفت: هم اکنون در سينماي ديجيتال هاليوود حداقل 50 متخصص مشغول به کار هستند، گرانترين دوربين هاي دنيا در اختيارشان است آيا مباني زيبايي شناسي اين فيلم که توليد مي‌شود با فيلم‌هاي دهه 1970، 1960 قابل مقايسه است. اگر کسي واقعا تمام اين ابزار را ياد بگيرد ولي مباني زيبايي شناسي را نداند و سواد سمعي و بصري را نداشته باشد پيشرفت قابل توجهي نخواهد داشت. وي ضمن يادآوري نوشته \\"جيسن جي\\" در پشت کتاب که ‌نوشته \\"در بعضي از معتبرترين مدارس فيلمسازي درس داده‌ام، مدارسي به دانشجويان ياد مي‌دهند چطور بايد فيلمي بيست ميليون دلاري بسازيد. متاسفانه هيچ فارغ‌التحصيلي را نمي‌شناسم که به محض اتمام تحصيل بودجه‌اي 8 رقمي براي شروع فيلمش دريافت کرده باشد يا در اختيارداشته باشد. مدارس فيلمسازي نخستين گام‌هاي حياتي را به دانشجويان نمي‌آموزند\\"، افزود: اين کتاب راهگشاست و براي مطالعه به دانشجويان خودم توصيه مي‌کنم. شهرام مکري در ادامه گفت: جالب‌ترين موضوعي که در مورد ناشر اين کتاب برايم وجود داشت وقتي کتاب مذکور را که توسط فارابي منتشر شده را مطالعه مي‌کردم اين سوال در ذهنم شکل گرفت؛ اين است که بنياد سينمايي فارابي معمولا تا چند سال پيش از ساخت فيلم‌هاي فاخر حمايت مي‌کرد اما امروز کتابي را منتشر کرده که موضوع آن ساخت فيلم‌هاي کم هزينه است. در حالي که خودش تا چند سال قبل عملا هيچ قدمي در اين راستا برنمي‌داشت.‌ فارابي را همه به عنوان سازماني مي‌شناسند که سعي در توليد و نزديک کردن استاندارد فيلم‌سازي ايران به استاندارد جهانى دارد. به همين دليل فکر مي‌کنم سينماي حرفه‌اي هم مي‌تواند مخاطب اين کتاب باشد. کپي‌رايت و بيمه قراردادها از جمله مباحثي است که در اين کتاب مطرح شده و به کار حرفه‌اي‌ها مي‌آيد.

مکري با اشاره به اين که جذابترين بخش کتاب درباره دستمزد عوامل توليد است گفت: در اين کتاب درباره گروه‌هاي مختلف توليد به طور مفصل توضيح داده شده که مي‌تواند جنبه آموزشي نيز داشته باشد. سينماي حرفه‌اي ايران با وجود اينکه خودش مدعي حرفه‌اي بودن است اما به اندازه کتابي که به ما شرايط غير حرفه‌اي فيلم ساختن را ياد مي‌دهد، حرفه‌اي نشده است. به همين دليل پيشنهاد مي‌دهم سينماي حرفه‌اي ايران اين کتاب را مطالعه و کمبودهاي خود را درمسير حرفه‌اي شدن استخراج کند و حداقل براي تبديل شدن به سينماي آماتور درجه يک مراحل موجود در کتاب از جمله موضوع کپي رايت را رعايت کند. امير اثباتي در ادامه از فيلم هاي ارزشمندي که در سينماي ايران با بودجه پايين ساخته شده نام برد و گفت: با هزينه کم هم مي‌توان فيلم خوب ساخت. «خداحافظ رفيق» اولين فيلم امير نادري است که با بودجه پاييني ساخته شد. سهراب شهيد ثالث هم از جمله سينماگراني است که با نقدينگي بسيار پايين و با نسبت برداشت يک به يک اقدام به توليد فيلم خود کرد. فيلم «رگبار» ساخته بهرام بيضايي از نمونه‌هاي شاخص فيلم‌هاي کم‌هزينه و ارزشمند سينماي ايران است. فيلم اول شهرام مکري به نام «اشکان انگشتر متبرک و چند داستان ديگر » هم با بودجه‌اي نزديک به 20 ميليون تومان ساخته شد. از بين فيلم‌هاي جديدتر هم مي‌توانم به فيلم «قصه‌ها» از رخشان بني‌اعتماد اشاره کنم. اثباتي در ادامه افزود: در اين کتاب به تمام تمهيداتي که مي توان با کمک آن‌ها هزينه ساخت را پايين آورد نظير انتخاب لوکيشن، تعدد پرسوناژ و ... اشاره شده است. يکي از مهمترين امتيازات اين کتاب طبقه بندي کردن مراحل و چگونگي توليد يک فيلم است تا يک فيلمساز جوان دوباره چرخ را اختراع نکند. با توجه به نکات بسيار مفيد و آموزنده‌اي که در کتاب مشاهده مي‌شود، ولي الگوي اين کتاب براي فيلمسازي الگوي آمريکايي و اروپايي است و الگويي که در آن اتحاديه‌ها و نظام دستمزد وجود دارد. ما اساسا با وجود خانه سينما، بنياد سينمايي فارابي، سازمان سينمايي و ساير نهادهاي هنري همچنان با مشکلاتي چون اتحاديه، ضمانت شغلي و نظام دستمزدي و تمام زيرساخت هايي که سينما را تثبيت مي‌کند روبرو هستيم.

دکتر مسعود نقاش‌زاده درخصوص برگزاري گفتگوهاى سينمايى درباره کتاب‌ها، گفت: در اين نشست‌ها بيش از اينکه خود کتاب و مطالب آن مد نظر قرار گيرد فرصتي است براي اينکه در برخي از جنبه‌هاي سينما، فرهنگ سينما و فيلمسازي گفت‌وگو کنيم. تجربه پنجاه ساله دکتر عالمي، تجربه‌هاي عملي امير اثباتي و شهرام مکري ناگهان با ادبيات تئوريک که در قالب کتاب عرضه مي‌شود پيوند بخورد و قرار است راهنماي عملي براي فيلمسازهاي جوان باشد. معاون فرهنگي و پژوهشي بنياد سينمايي فارابي در ادامه افزود: چنين کتاب‌هايي فرصت‌هاي فيلمسازي يک نفره را مهيا مي‌کند. در حقيقت با يک دانش گسترش يافته‌اي در زمينه سينما مي‌تواند کاري را که نيازمند متخصصين متعدد است، اداره کند و اين بدين معني نيست که از متخصصين براي ساختن فيلم بي نياز هستيم؛ بلکه با ابزارهاي امروز و با روش‌هاي سازمان يافته مي‌توان آموزش‌ها را چنان متمرکز کرد که گاهي گروه چند نفره بتوانند با همان مهارت‌ها و با دانشي که به واسطه آن کارهاي بزرگي انجام مي‌شود جريان فيلمسازي مستقل را به صورت جدي تجربه کنند. نقاش زاده با اشاره به مسيري که شهرام مکري براي فيلمسازي در پيش گرفته است گفت: اين مسير، بيشتر مسير سينماي مستقل است و فکر مي‌کنم فيلمسازى ايشان نيازمند بودجه هاي آنچناني نيست چون فرم بياني ويژه‌اي را انتخاب کرده که اين فرم بياني پيوندي با سينماي مستقل و کم بودجه دارد. بنابراين سينماي ايران که از منظر بودجه در تنگنا است به فيلمسازاني چون شهرام مکري نياز دارد. در پايان اين نشست عليرضا تابش مديرعامل و دکتر مسعود نقاش‌زاده معاون فرهنگي و پژوهشي بنياد سينمايي فارابي به جمع سخنرانان پيوستند و به سوالات دانشجويان و شرکت‌کنندگان در نشست پاسخ گفتند. دومين نشست از سلسله نشست‌هاي «گفت‌وگوي سينمايي» پيرامون يک کتاب چهارشنبه 22 آذر در سالن زنده ياد عباس کيارستمي بنياد سينمايي فارابي برگزار شد.