مسئوليت سينما در قبال ثبت جهاني يزد / عليرضا تابش

ثبت جهاني شهر يزد در فهرست يونسکو به‌عنوان نخستين شهر تاريخي جهاني شده و بزرگ‌ترين شهر خشتي ايران، اتفاق مهمي بود که هفته گذشته با رأي مثبت کشورهاي حاضر در کميته ميراث جهاني يونسکو انجام شد. يزد اكنون در كنار 21 اثر ثبت جهاني شده ايران با برخورداري از هويت تاريخي و معماري شگفت‌انگيز خود برند جهاني تاريخ و هويت ايراني را اعتباري دوباره بخشيد و جهان اكنون نگاهي ژرف‌تر بر اين مهم‌ترين مقصد بين‌المللي گردشگري كشور خواهد داشت. تلفيق هنر و معماري در كوير مركزي ايران و تلاش سخت مردمان كوير براي پيوند زدن هنر همزيستي با طبيعت خشك و بياباني در اين شهر تاريخي از صدها سال پيش تاكنون و هنر زيستن مسالمت‌آميز اديان مختلف ديوار به ديوار يكديگر در اين شهر آنچنان نگاه جهاني به شهر يزد را تغيير داد كه اعضاي يونسكو در اجلاس اخير خود در شهر كراكف لهستان يكپارچه سر تعظيم بر ارزش‌هاي جهاني اين ميراث كهن ايرانيان در كوير مركزي ايران فرود آوردند و به احترام تلاش ايرانيان در حفظ هويت و ميراث تاريخي و آداب زيستن با طبيعت رأي به قرار گرفتن نام شهر يزد در فهرست ميراث بشري دادند. به‌عنوان فردي كه پيش‌تر در سازمان ميراث‌فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري ايران مسئوليت داشتم و امروز در كنار اصحاب سينما قرار گرفته‌ام، بر اين باور هستم كه فيلم‌هاي متفاوت از ايران با درنظر گرفتن جهاني شدن شهر يزد، مي‌تواند گامي مهم در افزايش كنجكاوي جهاني براي آشنايي با فرهنگ و هويت ايراني- اسلامي ايفا كند و موج سفر به ايران را با افزايش چشمگير مواجه كند. تصوير ذهني بسياري از شهروندان غربي از ايران، طي ساليان گذشته توسط رسانه‌هاي غربي ساخته و پرداخته شد و در اين ميان نيز سينما نقشي جدي ايفا كرد. فيلم‌هاي ضد‌ايراني آرگو و 300 كه با هدف حمله به هويت ايراني ساخته شد، ساخته و پرداخته همان سينمايي است كه طي دهه‌هاي گذشته درصدد تثبيت چهره غيرواقعي و سياسي از ايران به‌عنوان كشوري جنگ‌طلب در افكارعمومي غرب بود. در سال‌هاي اخير اما اين تلاش‌ها به سرانجام نرسيده است و سفر گردشگران غربي به ايران منجر به آشنايي بدون واسطه آنها با فرهنگ و تاريخ ملت ايران و تغيير نگاه جهان به ايران شد. دير يا زود مردم كشورهاي مختلف جهان متوجه واقعيت‌هاي ايران خواهند شد؛ واقعيت‌هايي كه نشان مي‌دهد ايران كشوري متمدن با فرهنگي غني و درخشان است و از خشونت، افراطي‌گري و تروريسم بيزار است. سينماي ايران نيز در معرفي شايسته زيبايي‌ها، هنرها، صنايع‌دستي، سنت‌ها و فرهنگ مهمان‌نوازي ايرانيان نقش و سهم مؤثر دارد و ساخت فيلم‌هايي با موضوع گردشگري در كنارعزم ملي ايران در استقبال از موج گسترده گردشگران جهاني كه تمايل به شناخت ايران يافته‌اند اثربخش است. تعداد فراوان آثار تاريخي ثبت‌شده در فهرست آثار ملي و جهاني و همچنين جوايز پرشمار بين‌المللي سينماي ايران، تأييد‌كننده توان شگرف ايران در پيوند زدن سينما و گردشگري است. سينما و گردشگري 2 صنعت با گردش مالي فراوان در دنياي كنوني است كه بخش‌ بزرگي از اقتصاد كشورهاي توسعه‌يافته يا در حال توسعه را به‌خود اختصاص داده‌اند. بديهي است در چنين شرايطي پيوند سينما و گردشگري در ايران با توجه به نگاه فرهنگي اخير در ثبت جهاني شهر يزد با هدف توسعه ديپلماسي عمومي ايران در جهان و معرفي ظرفيت‌هاي تاريخي و هويت ايراني - اسلامي متفاوت با تلاش‌هاي ضد‌ايراني رسانه‌هاي غربي در ساليان گذشته چشم‌اندازي در مسير هنر و فرهنگ ايران مي‌گشايد.