سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر با «ديده‌بان» کليد خورد

سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر با رونمايي از فيلم مرمت شده «ديده‌بان» ساخته ابراهيم حاتمي کيا شامگاه چهارشنبه ?? فروردين ماه در سينما فلسطين رسماً آغاز شد. به گزارش روابط عمومي بنياد سينمايي فارابي، پيش از نمايش فيلم مرمت شده «ديده‌بان» در سينما فلسطين، ابراهيم حاتمي کيا کارگردان اثر روي سن حضور پيدا کرد و با اشاره به پوستر فيلم «ديده‌بان» گفت: آن عکسي که روي پوستر مي‌بينيد براي سي سال پيش است که من جوان بودم ولي الان موهايم سفيد شده است. وي افزود: برخي فيلم‌هاي مرا دوست دارند و برخي ندارند. يک عده مرا از فيلم «از کرخه تا راين»، برخي از «مهاجر»، برخي از «آژانس شيشه‌اي» به بعد مي‌شناسند و قبول دارند. چه اتفاقي اينجا افتاده است و مي‌گوئيد من با اين اوضاع چه کار کنم؟ آنچه در ديده‌بان به عنوان تمثيل به کار رفته است، ديده‌باني است. «ديده‌بان» کسي است که چيزي را درک مي‌کند و دشمن را مي‌بينيد و دوست و هم‌رزمش را از وجود دشمن آگاه مي‌کند. حاتمي‌کيا ادامه داد: من اگر بگويم عشق سينما نيستم درست نيست. من شديداً به دوربين، قاب، موسيقي و انواع چيزهايي که مربوط به سينما است، علاقه‌مندم اما اينها مانند موسيقي وقتي روي خط حامل قرار مي‌گيرند و به تعبيري در گذر زمان و مسير حرکت قرار مي‌گيرد مي‌تواند گوش‌نواز باشد. من هميشه در زمان حال زيسته‌ام و به آنچه علاقه داشتم و حالي که در آن فضا وجود داشته واکنش نشان دادم. او افزود: زماني که «ديده‌بان» را ساختم موج عقب‌نشيني‌هاي سنگيني رخ داده بود. کتاب فرمان موج و ديده‌بان با هم چاپ شده بود و قرار بود اين فيلم‌ها ساخته شوند اما وقتي خواستم فرمان موج را که البته ساخته نشد، بسازند فاو سقوط کرد و جلوي من را گرفتند ولي من ديده‌بان را گسترش دادم و اين فيلمنامه شکل گرفت. فضايي که در اين فيلم مطرح شده احساس ما به عنوان يک فيلمساز از وضعيت حاکم آن دوران است يعني عقب‌نشيني‌ها، بد بودن اوضاع و اگر لازم باشد ديده‌بان مجبور است جاي خودش را هم بکوبد و اين اتفاق تا زمان فيلم مهاجر و به وقت شام هم ادامه پيدا کرد. من هميشه اين راه را دنبال کردم. گاهي ضعيف‌تر و گاهي قوي‌تر بودم اما جنگ گرافيک واضحي داشت. حاتمي‌کيا تاکيد کرد: همه فيلم‌هايم از خط و مرزها حرف مي‌زنند. من وقتي ديده‌بان را ساختم بخشي از جامعه نمي‌خواستند فيلم‌هاي مرا ببينند و از فيلم «از کرخه تا راين» بود که در متن جامعه شناخته شدم و زبان احساسي را در آنجا پيدا کردم. يافتن اين کار سختي است. او در پاسخ به گفته‌هاي هوشنگ گلمکاني که از صحبت‌هاي جنجالي او انتقاد کرد، گفت: من واکنش‌هايم مانند فيلم‌هايم است. يعني آنچه که بروز دادم از فيلم‌هايم مي‌آيد. من از پارسال تا کنون چهارصد روز است که صحبت نکردم اما يک جمله من مي‌تواند موج به راه بيندازد و فقط من نيستم که از اين حرف‌ها مي‌زند. آن جوان ?? ساله الان ?? ساله است. در حال حاضر پدربزرگ هستم و مسائل ديگري برايم مساله است. حاتمي‌کيا در پايان گفت: من ديده‌بان را بسيار دوست دارم اما من هيچ‌وقت نمي‌نشينم فيلم‌هاي خودم را ببينم چون برايم بسيار عذاب‌آور است! از «فيلم‌خانه ايران» بسيار متشکر هستم که اين فيلم‌ها را مرمت مي‌کنند چون اگر اين کار را نکنند، بچه‌‌هاي ما وقتي نسخه‌هاي قديمي اين فيلم‌ها را مي‌بينند فکر مي‌کنند از دوران چارلي چاپلين عقب‌تر است چون فيلم‌هاي چاپلين شفاف‌تر و فوکوس‌تر و شيشه‌اي‌تر از فيلم‌هاي ماست و مفتخرم‌‌که اين اتفاق براي فيلم‌من هم افتاد. پيش از شروع مراسم افتتاحيه اين جشنواره، گروه موسيقي محلي در خيابان برادران مظفر همزمان با افتتاحيه سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر در گذر فرهنگي که کنار سينما فلسطين ايجاد شده است، اجرا داشتند. در مراسم افتتاحيه اين جشنواره تفاهم‌نامه‌‌اي بين علي اصغر پيوندي رئيس جمعيت هلال احمر کشور و رضا ميرکريمي دبير سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر در افتتاحيه جشنواره سي و هفتم امضا شد. در ادامه به صورت نمادين رئيس جمعيت هلال احمر، جليقه مخصوص اين سازمان را به رضا ميرکريمي دبير جشنواره، رضا کيانيان و ستاره اسکندري اهدا شد. در اين تفاهمنامه، جشنواره جهاني فيلم فجر به عنوان «سفير مهرباني» در حوزه بلاياي طبيعي معرفي شد. در اين مراسم کيک سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر بريده شد. رضا کيانيان پيش از بريدن کيک افتتاحيه سي و هفتمين جشنواره جهاني فيلم فجر بيان کرد: تمامي عوائد فروش بليت و محصولات فرهنگي اين دوره جشنواره به هموطنان سيل زده اختصاص مي‌يابد. دل ما با همه هموطنان سيل زده در خوزستان، لرستان، گلستان، شمال کشور و… است. ما به ياد شما هستيم. سپس در اين مراسم در لابي سينما فلسطين با حضور ابراهيم حاتمي کيا، رضا ميرکري مي، شهاب اسفندياري، رضا کيانيان و مجيد رجبي معمار مديرعامل خانه هنرمندان ايران که انتشار اين کتاب را برعهده داشته از کتاب سه زبانه «ديده‌بان» همزمان با نمايش نسخه مرمت شده همين فيلم رونمايي شد. در ادامه برنامه و در سالن سينما فلسطين بعد از قرائت قرآن، کليپي کوتاه درباره سيل‌هاي اخيري که در شهرهاي مختلف کشور رخ داده همراه با موسيقي زنده سنتي پخش شد. در ادامه برنامه، کليپي با حضور منتقدان و فعالان حوزه سينمايي پخش شد که درباره فيلم نکاتي را بيان کردند. پس از آن، رضا کيانيان در سخناني گفت: جشنواره جهاني فيلم فجر، جشنواره ساده و بسيار کم‌خرجي است؛ نه مي‌خواهيم پرخرج‌ترش کنيم نه مي‌توانيم. اما با اين حال با شکوه است و امسال ??? فيلم نشان خواهيم داد. او در ادامه صحبت‌هاي خود به گذر فرهنگي که در خيابان برادران مظفر ايجاد شده است اشاره کرد و گفت: سعي داريم با کمک شهرداري در سال‌هاي ديگر هم اين جشن‌ها را داشته باشيم. امسال فيلمهاي مرمت شده‌اي را هم نمايش خواهيم داد. اولين آن در سال‌هاي گذشته \\"باد صبا\\" بود و امسال هم چندين فيلم مرمت شده خواهيم داشت. او درباره فيلم \\"ديده‌بان\\" بيان کرد: اين فيلم جايگاه ويژه‌اي در سينماي ما دارد و من نيز تا کنون در سه فيلم در کنار آقاي حاتمي‌کيا بودم. در ادامه اين مراسم هوشنگ گلمکاني با اشاره به فاجعه سيل در برخي استان‌هاي ايران بيان کرد: در اين زمان بايد همان پيام معروف عباس کيارستمي به يادمان آيد که مي‌گفت «زندگي ادامه دارد». بر اين اساس اقدام جشنواره و همدردي با سيل زندگان قابل احترام است. او در ادامه گفت: ژانر جنگي يک ژانر تثبيت شده در همه‌جاي دنياست. در مورد سينماي جنگ ايران، استفاده از عنوان «دفاع مقدس» بسيار مناسب است چون به وجه عارفانه آن دفاع اشاره مي‌کند. هر کشور صاحب سينما ژانر اختصاصي خاص خودش را دارد. در ايران سه ژانر اختصاصي وجود دارد. يک فيلمهاي روستايي، دوم جاهلي و کلاه مخملي است و سوم ژانر دفاع مقدس است. اما همين تغيير عنوان از جنگي به دفاع مقدس، عنوان درستي براي سينماي ما است. گلمکاني افزود: «ديده‌بان»، «پرواز در شب» و ابراهيم حاتمي‌کيا و ملاقلي‌پور شروع‌کنندگان اين نوع فيلم‌ها در سينماي ايران بودند. بي‌ترديد چه فيلم‌هاي حاتمي‌کيا را دوست داشته باشيم يا دوست نداشته باشيم، او يکي از مهم‌ترين فيلمسازان سينماي ايران است. فيلم \\"ديده‌بان\\" مربوط به زماني است که حاتمي‌کيا بيشتر فيلم مي‌ساخت نه اينکه جنجال به پا کند! او در سال‌هاي اخير از هر فرصتي براي جنجال استفاده کرده ولي من هنوز هم آن حاتمي‌کيا بدون جنجال را بيشتر دوست دارم. مي‌خواهم به او توصيه يا وصيت کنم که فيلم‌هايش را بسازد، چون وقتي جنجال به پا مي‌کند براي منتقدان قضاوت و ارزيابي درباره فيلم‌هايش سخت مي‌شود و اين براي کارنامه يک فيلمساز نقطه منفي تلقي مي‌شود. گلمکاني ضمن تشکر از «فيلمخانه ملي ايران» براي مرمت آثار سينماي ايران گفت: از فيلمخانه ملي بسيار تشکر مي‌کنم که فيلم‌ها را مرمت مي‌کند. البته از فيلم‌هاي قبل از انقلاب فقط فيلم «گاو» اجازه نمايش دارد و بقيه مورد توجه قرار نمي‌گيرند، انگار که اصلاً وجود نداشته‌اند. اميدوارم به فيلم‌هاي قبل انقلاب هم به اندازه فيلم‌هاي بعد از انقلاب توجه شود.