سياست‌هاي بنياد سينمايي فارابي در حمايت از سينماي کودک و نوجوان

فيلم‌هاي برتر امسال برآمده از فارابي و کانون در ميان فيلم‌هاي برگزيده جشــنواره سي و دوم، فيلم سينمايي «قطار آن شب» (حميدرضا قطبي) که محصول بنياد سينمايي فارابي است، پنج جايزه پروانه زرين بهترين فيلم کودک، جايزه ويژه يونيســف، ديپلــم افتخار بهترين بازيگــر، پروانه زرين جايزه ويژه هيئت داوران و جايزه ويژه دبير جشــنواره را دريافت کرد. فيلم ســينمايي «بازيوو» (اميرحســين قهرايي) نيز موفق به دريافت جوايزي شد. همچنين فيلم «اقيانوس پشت پنجره» (بابک نبي‌زاده) از محصولات کانون پــرورش فکري کودکان و نوجوانان نيز مرکز توجه قرار گفت.

درخشش محصولات فارابي در دوره‌هاي گذشته با نگاهي گذرا به دو دوره قبلي جشــنواره بين‌المللي فيلم‌هاي کــودکان و نوجوانان، به نــام فيلم‌هايي مانند «اســکي باز» و «ضربه فني» که محصــولات بنياد و کانون بوده‌انــد، برخــورد مي کنيم که در ميان آثــار برگزيده قرار گرفتند. فيلم «اسکي باز» (فريدون نجفي) که با مشارکت بنياد ســينمايي فارابي توليد شد، جايزه ويژه هيئت داوران براي بهترين بازيگر کــودک، پروانه زرين بهترين کارگرداني فيلم بلند بخش بين‌الملل، جايزه ويژه هيئت داوران کودک و نوجوان بين‌الملل براي بهترين بازيگر، پروانه زرين بهترين بازيگــر (کودک) بخش بلند ســينمايي، جايزه ويژه هيئت داوران و پروانه زرين بهترين فيلم بلند سينمايي (نوجوان) را از جشنواره سي‌اُم از آن خود کرد. در سي و يکمين دوره جشــنواره نيز فيلم «ضربه فني» (غلامرضا رمضاني) که محصول مشترک بنياد ســينمايي فارابي و کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان بود، توانست بهترين فيلمنامه، بهترين فيلــم نوجوانان در بخش ســينماي ايران، جايزه زاون و بهترين فيلم نوجوان در بخش مسابقه‌اي را کسب کنــد. در اين دوره، فيلم «تپلي و من» (حســين قناعت) از محصولات فارابي، توانســت پروانه زريــن بهترين بازيگر کــودک را از آن خــود کند. همچنين فيلــم «دوچ» (امير مشــهدي عباس)، از توليدات مشــترک بنياد بــا کانون نيز توانست جايزه بهترين فيلم بخش يونيسف در سي و يکمين دوره جشنواره را از آن خود کند.

فعاليت‌هاي مشارکتي با ساير نهادهاي مرتبط ايــن بنياد و کانون پرورش فکري کــودکان و نوجوانان سبقه زيادي از گذشته تا امروز در زمينه توليدات سينمايي براي حوزه کودک داشته است؛ اما تا همين پنج سال پيش، هيچ گاه ارتباطي جدي ميان اين دو مرکز شــکل نگرفت تا اينکه بنياد سينمايي فارابي توانست مشارکت کانون را به شــکلي جدي جذب کند که در نتيجه ايــن همکاري، آثار سينمايي باکيفيتي براي کودکان توليد و به نمايش درآمد. همچنين بنياد سينمايي فارابي در سال‌هاي اخير همراهي و مشــارکت جدي و نزديکي با وزارت آموزش و پرورش در برگزاري جشنواره فيلم رشد داشته است؛ جشنواره‌اي که با ?? سال سابقه و برگزاري ?? دوره، قديمي‌ترين جشنواره فيلم در ايران اســت. اجراي طرح سامانه اردوي مدارس همچنين برگزاري دو دوره جشــن ملي «سيمرغ و پروانه‌ها» در ايام برگزاري جشــنواره فيلم فجــر (نمايش فيلم‌هاي منتخب ســينماي کودک بــراي دانش آمــوزان) از ديگر فعاليت‌هاي مشارکتي اين بنياد سينمايي به شمار مي‌آيد.

گذر بنياد سينمايي فارابي از رويکرد جشنواره‌اي سال‌هاست که ســينماي کودک به فيلم‌هايي درباره کــودک که تنها مختــص نمايش در جشــنواره اصفهان هستند، محدود مي‌شــود. فيلم‌هايي که از قابليت اکران برخوردار نيســتند و اگر هم رنگ پــرده نقره‌اي را به خود ببينند، در جلب مخاطبــان ناکام‌اند. حال فارابي با تغيير رويکــرد خود نگاهــي آينده محور به ســينماي کودک و نوجوان را در پيش گرفته و به دنبال آن است که فيلم‌هاي اين حوزه تنها متمرکز بر جشــنواره فيلم کودک نباشــند بلکه بتوانند در اکران عمومي جايگاه مناسبي براي خود دســت و پا کنند. در واقع بنياد ســعي کرده از نگاه صرف جشــنواره‌اي گذر کند و به دنبال ايجــاد جايگاهي درخور سينماي کودک در اکران عمومي است.

ارتباط گيري با مخاطب توأم با ويژگي‌هاي حرفه‌اي عملکرد چند ســال اخير بنياد سينمايي فارابي نشان مي‌دهد که اين بنياد معتقد است فيلم‌هاي توليدي حوزه کودک علاوه بر داشتن ويژگي‌هاي فني و هنري بايد بتوانند ارتباط بيشــتري با مخاطبان برقرار کنند. حضور قهرمان، اميدبخشــي و ترويج نگاه اميدوارانه، پرهيز از سياه نمايي، فضاي فانتــزي که با تخيل کودکان و نوجوانان ســر و کار داشته باشــد و براي کودکان و نوجوانان بودند نه درباره کودکان و نوجوانان بــودن و... ازجمله ويژگي‌هاي مورد توجه اين بنياد براي توليد آثار ســينمايي است. فارابي با چنين رويکردي به دنبال پيشرفت و جهاني شدن سينماي کودک و نوجوان ايران است؛ سينمايي که مدت‌ها محدود به فيلم‌هايي با برچســب واقع گرايانه بــود و تنها تلخي، سياهي و نااميدي را به روح و روان کودکان تزريق مي‌کرد. در واقع اين بنياد سينمايي حضور در جشنواره‌هاي خارجي را اولويت اساسي خود براي حمايت از آثار سينمايي قرار نمي‌دهد و براين اســاس فيلم‌هايي که تصوير نادرست و غيرواقعي از فرهنگ شهرها و نقاط مختلف ايران نمايش مي دهند، جايي در فهرست حمايتي اين سازمان نخواهند داشت.

توجه به ادبيات کودک و نوجوان و اقتباس ادبي فارابي در جهت حفظ و معرفي فرهنگ ايراني، توجه ويژه‌اي به حوزه ادبيات کودک و نوجوان را در ســال‌هاي اخير در دســتور کار خود قرار داده اســت تا داســتان‌ها و آثــار اين حــوزه منبــع قابل توجهي بــراي اقتباس آثار سينمايي باشند. به همين منظور سامانه اينترنتي «سينما قصه» را راه انــدازي کرده تا ضمن معرفي داســتان‌ها و رمان‌هاي مورد پســند کــودکان و نوجوانــان، فضايي را براي تهيه کنندگان ســينماي ايران مهيا کند تا با مراجعه به اين سامانه بتوانند از حجم گسترده داستان‌هاي ايراني جهت اقتباس ســينمايي اســتفاده کنند. البتــه فارابي از تهيه کنندگاني که تصميم به ســاخت داستان‌هاي حاضر در اين مجموعه داشته باشند، حمايت ويژه‌اي خواهد کرد و آثارشان را در اولويت هاي اصلي توليدات سينمايي خود قرار مي‌دهد.

اکراني موفق در انتظار محصولات جديد رويکرد جديد اين بنياد در زمينه اکران هم توانســته نتيجه مثبتي را در پي داشته باشد و فيلم‌هاي اين حوزه در کنار ســاير فيلم‌ها رنگ پرده نقره‌اي را به خود ببينند. «ضربه فني» فيلمي بود که ســال گذشته در سينماهاي سراسر کشــور به نمايش درآمد و توانست در گيشه نيز عملکرد قابل قبولي داشته باشــد و به تازگي هم «تپلي و من» روي پرده رفته اســت که توانســته از يک ميليارد تومــان فروش گذر کند، آن هم در شــرايطي که مدارس تعطيل و فيلم‌هاي پرمخاطبي در حال اکران هستند که کار را براي فروش بيشتر يک فيلم کودک سخت مي‌کنند.

مشارکت در توليد انيميشن‌هاي پرمخاطب بنيــاد در حوزه کــودک به انيميشــن هم توجه بســياري دارد کــه حاصــل آن در ســال‌هاي اخير مشــارکت در ســاخت دو انيميشــن پرمخاطــب «فيلشــاه» و «شــاهزاده روم» (هــادي محمديان) اســت. کيفيــت اين دو اثــر نظر پخش کننــدگان و خريــداران خارجــي را به حدي جلب کــرد که در بازارهاي جهاني به رســانه‌هاي کشورهاي مختلف فروخته شدند. منبع: روزنامه شرق، پنجشنبه 14 شهريور 1398، شماره 3518