یک تراژدی نارس

در روایت مدرن اگرچه زنجیره علّی همچون شیوه کلاسیک وجود ندارد، اما به این معنا نیست که کنش دراماتیک وجود ندارد، یا رفتارهای شخصیت اصلی بدون منطق است. یه‌وا هم به عنوان یک روایت مدرن و هم یک روایت کلاسیک دچار نقصان است. در واقع یه‌وا روایت مشخصی برای قصه‌گویی ندارد؛ ایده اصلی فیلم و سرگذشت یه‌وا به عنوان یک زن و هم‌چنین برخی از خرده‌پیرنگ‌ها جذاب‌اند، ولی این‌ها به‌تنهایی کافی نیستند. یک فیلمنامه بیش از هر چیز به یک شخصیت با دغدغه‌های (درونی و بیرونی) نیاز دارد تا ماجرا و پیشامدهای منطقی یا تصادفی معنی پیدا کنند. شخصیت اصلی کسی است که تصمیم می‌گیرد و این تصمیم سرنوشتش را تغییر می‌دهد. یه‌وا سه بار تصمیم جدی می‌گیرد، اما این تصمیمات نه‌تنها چیزی به بار دراماتیک فیلم نمی‌افزایند، بلکه در جهت تضعیف شخصیت‌پردازی هستند. نخست فرار از دست قانون، دوم تصمیم به مخفی کردن شخصیت واقعی‌اش، و در پایان فراری دادن زن جوان و تسلیم کردن خودش. مخاطب نیاز دارد بداند چه اتفاقی در دنیای ذهنی و روحی یه‌وا رخ داده است که ناگهان از فرار دست می‌کشد و خودش را فدا می‌کند. تماشاگر با شخصیتی همراه می‌شود که گفته و ناگفته‌هایش را درک و لمس می‌کند. به عبارتی دیگر، صرف نمایش تنهایی و رنج، یا حتی رقص، مخاطب را دچار هیجان نمی‌کند، بلکه مخاطب به شناخت شخصیت نیاز دارد تا خودش را با او یکی بپندارد. فیلم یه‌وا حرف‌های زیادی دارد؛ حرف‌هایی درباره جنگ، زندگی پس از جنگ و سرانجام درددل‌هایی درباره زنان و مادران، که هیچ‌یک به درستی و زیبایی بیان نمی‌شود، چراکه انگار از یک راز خبر ندارد؛ زمانی مخاطب از صحنه، تنش و کشمکش‌های فیلم به هیجان می‌آید که یک شخصیت واقعی و ملموس در فیلم وجود دارد و مخاطب از دریچه و نگاه او جهان فیلم و حوادثش را مشاهده می‌کند و متأثر می‌شود.

یه‌وا می‌توانست یک تراژدی باشد؛ تراژدی زنی که هم گناه‌کار است و هم بی‌گناه، و همین ابهام و تردید، مخاطب را دچار کاتارسیس کند، اما متاسفانه در عین حال که از زاویه‌های مختلف اثری قابل قبول است، به دلیل این‌که تصویر درست و کاملی از شخصیت اصلی‌اش ارائه نمی‌دهد، نه‌تنها ایثار او عمق و تأثیری ندارد، بلکه فیلمنامه هم‌زمان بین دو ساختار روایی کلاسیک و مدرن معیوب و الکن می­ماند.