زهرا شاهین‌فر: استقبال از «سینماسلامت» ما را شگفت‌زده کرد

* استقبال شرکت کنندگان از «سینما سلامت»ما را شگفت زده کرد**

در ابتدای این نشست زهرا شاهین‌فر دبیر اجرایی رویداد «سینما سلامت» عنوان کرد: من امروز به عنوان عضو کوچک جامعه سلامت در خدمت شما هستم. بنیاد سینمایی فارابی به‌واسطه رسالت و هدف بزرگی که دارد امسال دغدغه ای برایش ایجاد شده بود و آن این بود که از زمان وقوع کرونا در دو سال و اندی گذشته اثر هنری فاخر و قابلی که به سازوکازهای اجرایی برسد، ارایه نشده است. فیلمنامه‌ها عموما ضعیف بودند و شاید گاهی اوقات به خواندن در چندین مرحله هم نمی‌رسیدند، حتی این آثار در قالب سریال و فیلم هم چشمگیر نبودند که کسی بخواهد روی آن‌ها سرمایه گذاری کند و برایش وقت بگذارد، به هرحال با هدف بازنمایی فعالیت‌های کادر شریف درمان که در زمان وقوع همه‌گیری یک دفاع تن به تن داشتند، به انضمام کادر دیگری با عنوان مردم که به کمک کادر درمان آمدند (و با فعالیت‌های جهادی و ستادی که اتفاق افتاد و از منظر نگاه خیلی‌ها مغفول باقی مانده زیرا که ویترین ما بیمارستان و موضوع درمان است)، تلاش یر این شد با یک حلقه دیگر متصل شویم و به‌واسطه فعالیتی که در حوزه سلامت و رسانه داشتم، از من دعوت شد تا کار را قبول کنم و این رویداد را جلو ببرم و من هم به‌واسطه فعالیت‌های گسترده در زمان کرونا و سبقه قابل قبول و توانایی‌های زبانزد، به سراغ دکتر گنجعلی خان رفتم با پذیرش او، این اتفاق رقم خورد.

وی ادامه داد: در دوران اوج همه‌گیری کووید۱۹، بیمارستان امام خمینی(ره) دارای ۲۵ بخش کرونا بود که بی وقفه به مبتلایان خدمت می کرد به همین منظور سراغ ایده پردازی رفتیم و وقتی پای ایده و خلاقیت وسط باشد، آدم می‌تواند انتظار داشته باشد که در آخر اتفاق خوبی رقم خواهد خورد.

دبیر اجرایی «سینما سلامت» تصریح کرد: مصطفی نظری‌زاده نیز به عنوان دبیر هنری این رویداد به کار سروشکل بخشید زیرا که قبلا در حوزه سینما با هدایت و موفقت ایشان اتفاقی مشابه رقم خورده بود و با دقتی که در حوزه سلامت پیاده می کنند، مهره‌های خودمان را در طرح ایشان می گذاریم تا کار جلو رود. به نتیجه خوشبین هستیم زیرا که نتایج و ارسال آثاری که در شرایط فعلی کشور داشتیم، ما را شگفت‌زده کرد و ما منتظر نبودیم این حد از «سینما سلامت» استقبال شود.

شاهین‌فر ضمن اشاره به اینکه جلسات ایده پردازی رسما از آذر ماه ۱۴۰۱ آغاز شد، بیان کرد: ۵ آذر ۱۴۰۱ فراخوان دادیم و گروه‌هایی را دعوت کردیم که می توانستند هرکسی باشند، مثل عزیزانی خارج از کشور که بهداشت و درمان کرونا را در خارج از کشور تجربه کردند، قرار نبود این افراد حتما از جامعه سینما باشند، برخی از اساتید درمان هم اهل قلم هستند و کما اینکه از پرستار و پزشک‌ها هم طرح‌های خوبی به دست مان رسیده است. بعد از دوبار تمدید فراخوان، در هفته جاری هیات انتخاب اولیه، طرح‌ها را داوری می‌کنند و نهایتا طرح‌های برگزیده بالا می‌آیند. در روز سه شنبه توری خواهیم داشت که شرکت‌کنندگان را به یکی از کلینیک‌های بیمارستان امام خمینی می‌بریم تا دوستان اهل قلمی که از فضای سلامت فاصله دارند تجهیزات، خدمات و سازوکازها را از نزدیک لمس کنند و به همین منظور افراد موجه را انتخاب کردیم تا در روز تور با گروه ها همراهی کنند.

وی همچنین اظهار کرد: دوی مارتن ما برگزارکنندگان از بعد تور آغاز می‌شود. در ۲۱ دی ماه ۱۴۰۱ برنامه‌ای خواهیم داشت که از صبح با گروه‌ها همراه می‌شویم و پیچینگی برای آنها در نظر گرفته می‌شود، همچنین مربی‌ها و منتورها از حوزه بهداشت و درمان و سینما حاضر خواهند شد و به تقویت و اصلاح ایده‌های شرکت‌کنندگان می‌پردازند. عصر آن روز در اختتامیه، قراردادی برای تولید فیلمنامه بلند توسط بنیاد سینمایی فارابی با برگزیده این رویداد منعقد می‌شود.

***تلفیق درام و سلامت براساس پتانسیل افراد

مصطفی نظری‌زاده دبیر هنری این رویداد در ادامه گفت: در رویداد «سینما سلامت» اتفاقی که می افتد این است که دو چیز را برای اولین بار تجربه می‌کنیم، یکی برگزاری چنین رویدادی با موضوع سلامت و کرونا برای اولین بار رخ می‌دهد و از سوی دیگر تلفیق درام و سلامت است. در این روزها بنیاد سینمایی فارابی جنس جدیدی از روبه رو شدن با بچه های خلاق نویسنده را تجربه می‌کند. سال ۱۳۹۷ طرحی داشتم که در آن بچه‌ها از ایده صفر به ایده‌های چند خطی برسند و آن ایده‌ها را تمرین کنند، همچنین در چندین مرحله طرح نویسی، کار تیمی و پیچینگ را تمرین کنند و در نهایت کارها به کمپانی ها و تولید کنندگان ارایه شود که خوشبختانه در آن زمان توانستم در پردیس ملت چنین رویدادی را برگزار کنم و بنیاد فارابی هم در آن دوران از این طرح حمایت کرد. ما اکنون همان تجربه را به شکل موضوعی تجربه می‌کنیم. ما از بچه‌ها خواستیم که ایده خودشان را در یک صفحه با روایتی خلاصه که آغاز و میانه و پایان دارد برایمان ارسال کنند. تقریبا هرکسی که در زندگی‌اش در برخورد با داستان بوده، قدرت نوشتن چنین روایت یا ایده‌ای را دارد، برای همین هم روایت‌هایی که برای ما فرستادند اکثرا یک خط داستانی، کنش و واکنش و آغاز و پایان دارد. اینجا کار تمام نمی‌شود و آن ها انتخاب می‌شوند و افرادی که کیفیت‌های لازم را دارند، در این رویداد کنار اساتید می‌نشینند و از آنها مشورت می‌گیرند.

او درباره رعایت استانداردها برای پذیرش آثار و ایده‌ها خاطرنشان کرد: ما دغدغه خود را از روی اینکه کارها کیفیت‌های لازم را دارند یا نه، برداشتیم و روی این متمرکز شدیم که این افراد پتانسیل دارند یا نه، افراد باید توانایی بسط و گسترش ایده اولیه را داشته باشند، زیرا که با فیلمنامه و دیالوگ‌های بسته شده سروکار نداریم و در واقع بستری است برای گسترش ارتباطات و اطلاعات. به‌واسطه این که زمان فشرده دو ماهه‌ای از طرح مساله تا فراخوان و اجرای طرح داشتیم، توقع نداشتیم که این حجم ایده بیاید. روزی که فراخوان را اعلام کردیم، کانون نویسندگان بیانیه داد که هیچ‌کس چیزی ننویسد، بچه‌های نویسنده تمام زندگی‌شان همین است که بتوانند بنویسند و از این بسترها استفاده کنند. نیت ما هم همین بود که بچه‌های جوان بیایند و عرض‌اندام کنند.

***اضافه شدن رویداد «سینما سلامت» به تقویم رویدادهای هنری ایران

نظری‌زاده ادامه داد: ما ۱۵ نفر را پذیرش می‌کنیم و در قالب یک برنامه یک روزه، یک روز می‌آیند و از صبح، صبحانه می‌خورند و پس از آن پیچینگ دارند و هرکدام تا ۲ دقیقه فرصت دارند ایده‌هایشان را ارایه دهند. بچه‌ها در کنار هیات داوران به عنوان یک جامعه آماری ۲۰ نفر به طرح‌ها رأی می‌دهند و ۵ ایده انتخاب می‌شود که در نهایت، قرار است ۲ طرح برگزیده شود. این رویداد «تلنت‌شو»یی است که در آن چندین طرح سینمایی ارایه می‌شود و دوستان می‌توانند از آنها استفاده کنند.

دبیر هنری «سینما سلامت» در پایان ضمن بیان اینکه دو پیش رویداد داشتیم، عنوان کرد: یکی از آنها نشست انتقال تجربه بین نویسندگان و متخصصان درمان بود، دوم هم توری است که آن ۱۵ نفر در مجموعه بگردند و از نزدیک واقعیت را لمس کنند، اصطلاحات را یاد بگیرند و با بخش‌ها آشنا شوند و…، در آن مکان ممکن است ایده‌های جدیدتری هم به ذهن نویسنده‌ها برسد و این بسیار جالب است. البته ۵ نفری که انتخاب می‌شوند با بچه‌هایی که در رویداد انتخاب شدند، گروه بندی می‌شوند و تبدیل به ۵ تیم سه نفره خواهند شد و این پنج تیم باید پیچینگ کنند تا در آخر بنیاد فارابی یکی از آن گروه‌ها را انتخاب کند.

در ادامه شاهین‌فر از اینکه این رویداد قرار است سالانه برگزار شود خبر داد و گفت: از این پس «سینماسلامت» به تقویم هنری ایران اضافه شده است و هر سال با موضوع جدیدی جلو می‌رود. هنر ابزاری است که در هر حیطه‌ای به کار ما می‌آید و فهم بیشتری ایجاد می کند. در این رویداد قصد داریم به بیماری‌های کمتر پرداخته شده که مخاطبان آگاهی کمتری نسبت به آن دارند بپردازیم و مهم این است که بدانیم ایده‌ها و طرح‌ها چقدر قابلیت سینمایی شدن دارد.

همچنین علی گنجعلی‌خان دبیر علمی این رویداد اظهار کرد: همیشه سینما و تلویزیون را که نگاه می‌کردم، با خود به فکر می‌رفتم که چرا این دوستان نمی‌آیند مشورت درستی از آدم‌هایی که درگیر این داستان‌ها هستند، بگیرند. واقعیت این است که وقتی این پیشنهاد آمد، قبول کردم زیرا ما فرصتی می‌یابیم که خودمان بیاییم و کاری را که انجام داده‌ایم، ارائه کنیم و دوستان هم ببینند و بتوانند خدمت فاخری را ارایه دهند. ما تأمین محتوای مسائل تخصصی مربوط به درمان را در دست گرفتیم و بنیاد سینمایی فارابی قسمت هنری را برعهده گرفت و تفاهمنامه ای میان ما عقد شد. برنامه آن را دوستان چیدند و تشویق کردیم که بیمارستان‌ها بیایند تا این کار را انجام بدهیم… در ادامه دوستان‌مان پیشنهادهای‌شان را فرستادند و ما هم از این پیشنهادات استفاده کردیم. سال‌ها آرزو داشتم خودمان در سینما صحبت کنیم که خوشبختانه دارد اتفاقاتی مثبت می‌افتد و از این بابت بسیار خوشحال هستم.

شاهین‌فر در ادامه درباره چالش‌های پیش بردن این رویداد توضیح داد: هیچ کاری نیست که بدون سختی اتفاق بیفتد، همه ما زمان‌هایمان را با وجود داشتن کارهای دیگر خالی کردیم و این رویداد اولویت ماست و ایده‌ای آرمانی در این میان است. در نشست انتقال تجربه که پس از ۲ سال و اندی سال برگزار شد، کادر درمان اشک می‌ریختند زیرا که در وقت کرونا رنج‌های بسیاری را تحمل کردند. احساسم این است که علی‌رغم همه مشکلات که به هرحال وجود داشته (مثل بوروکراسی‌های اداری و کمبودهای بودجه‌ای که سالهاست در بودجه انقباضی گیر کرده‌ایم و دست و پنجه نرم می‌کنیم) این افراد را متقاعد کردیم که پای کار بیایند. صورت مساله را نمی‌توانیم پاک کنیم. ما در شرایط روز جامعه نارضایتی‌ها و نقدهایی داریم و راضی کردن این افراد و پای کارهنری آوردن آنها کار سختی بود و شاید ما همه نمی‌توانیم انکار کنیم که از جلب مشارکت‌ها دلهره داشتیم. البته با ۳۶۰ طرحی که به این دبیرخانه ارایه شد، خوشبین شدیم اما از آن سو، تصمیم‌گیری عادلانه بین طرح‌هایی که شرایط بهتری – چه از لحاظ بکری و رئال بودن و چه به لحاظ عملیاتی- داشتند هم سخت بود و البته بازنمایی بهتر هم از چالش‌های ما بود.

دبیر اجرایی «سینما سلامت» درباره تبلیغات برای این رویداد گفت: شیوه اطلاع رسانی ما بستر فضای مجازی است، علی‌رغم انواع و اقسام فیلترینگ، دوستان در فضای مجازی حضور دارند. از نظر من فضای مجازی یک سنگر است، وقتی من این فضا را خالی می‌کنم به این معناست که یکی از جبهه مقابل آنجا می‌نشیند. با همه سختی‌ها و قضاوت‌ها هیچ‌وقت این سنگر را رها نکردیم و تلاش کردیم که اطلاع‌رسانی درست کنیم. با سازوکارهای دکتر گنجعلی خان در سطوح مختلف تخصصی و عمومی در کل کشور و پژوهشگاه‌ها و رایزنی‌هایی با سازمان‌هایی همچون هلال احمر و نظام پزشکی نیز به صورت مجازی مکاتباتی شد و در حوزه هنری هم با دانشگاه‌ها و گروه‌های هنری ارتباط گرفته شد و فراخوان به اشتراک گذاشته شد.

***کرونا دیگر سوژه شد…

در ادامه مصطفی نظری‌زاده عنوان کرد: این رویداد تولید محتوایی است که همچنان درگیر موضوعش هستیم و از طرفی بازنمایی اتفاقاتی را که افتاده است، انجام می‌دهیم و ثبت تاریخی می‌کنیم. مثل فیلم‌هایی که با موضوع جنگ جهانی می‌سازند و ما هم همچنان می‌بینیم… یا حتی بیماری‌های همه‌گیر که پرداختن یه این سوژه‌ها ما را برای آینده و رخ دادن اتفاقات مشابه آماده می‌کند.

او ادامه داد: موضوعاتی مثل کرونا اتفاقی است که هیچ وقت کهنه نمی‌شود، خدمات و تجربیاتی را که در این مدت کسب شده است، نمی توان نادیده گرفت. برای ۲۰ سال دیگر نگاه کردن فیلمی با موضوع کرونا جذاب خواهد بود و حتی برای خودمان هم جالب خواهد بود. هالیوود و اروپای سال ۲۰۲۲ را که ببینید، متوجه می‌شوید که چقدر فیلم‌های خوب و خلاقانه با محوریت کادر درمان و خانواده ساخته‌ شده است اما ما یک فیلم خوب هم نداشتیم. من خودم با اینکه طراح چارچوب ظاهری این ایده بودم به مرور در جلسات متوجه بسیاری از سوژه‌ها می‌شدم…

دبیر هنری اظهار کرد: امیدواریم که با آثاری رو به رو شویم که جامعه پزشکی هم از دیدن آن لذت ببرند و در عین حال که آثار دراماتیک است، بر اساس واقعیت ساخته شود و بازنمایی درست اتفاق بیفتد.

همچنین شاهین فر بیان کرد: کرونا دیگر سوژه شد و یک رویداد هنری برای پرداختن به آن کافی نیست. این هم‌جواری اهالی سینما با کادر درمان که اتفاق افتاده است، می‌تواند اتفاقات واقعی‌تر و زیباتری را رقم بزند.

***احتمال همکاری «سینماسلامت» با انجمن سینمای جوان ایران

نظری‌زاده در بخش دیگری از این نشست که در خبرگزاری صبا برگزار شد، اظهار کرد: می‌توانیم منتظر ایده‌های خوب و فیلمنامه‌های خوب باشیم و شرکت‌کنندگان قطعا در کنار منتورینگ حوزه درمان و سینما، از مشورت‌ها استفاده خواهند کرد و تا پایان رها نمی‌شوند. یکی از معضلات ما در دنیای فیلمنامه‌نویسی، مشورت نگرفتن از افراد متخصص است و باید در هر حوزه از مشورت مربیان و متخصصان استفاده کرد.

در ادامه گنجعلی‌خان با اشاره به موضوعاتی که می‌تواند در دوره‌های بعدی سینما حقیقت محور قرار بگیرد، پیشنهاد داد: موضوعاتی چون اورژانس تا کنون به درستی به تصویر کشیده نشده است و برایش فرهنگسازی درستی انجام نمی‌شود. همچنین زندگی پزشکان در دوران طرح‌شان دوران پرخاطره‌ای است و از هرکسی بپرسی از آن دوران با عنوان دورهای سخت در زندگی یاد می‌کند که به تصویر کشیدنش جالب است. همچنین موضوعاتی مثل پرداختن به بیماران صعب‌العلاج و کارهایی که در دیالیز انجام می‌شود، مدل‌هایی است که می‌توانیم به آنها بپردازیم اما باید سعی شود به درستی واقعیت‌ها، مخمصه‌ها و تصمیم‌گیری‌های کادر درمان را نشان دهند.

همچنین نظری‌زاده درباره شرکت کنندگانی که حذف می‌شوند، عنوان کرد: مالکیت آثار با خود شرکت کنندگان است و انتخاب با خودشان است و می‌توانند پس از این دوره، آثارشان را اصلاح و تقویت کنند و در دوره‌های دیگر باز هم در این رویداد شرکت کنند. در این دوره عملا برخی‌ها فیلم کوتاه نوشتند و در همان ابتدا مردود شدند اما در این فکر بودم که این افراد را به انجمن سینمای جوان ارجاع دهیم.

او در پایان درباره برگزیدگان و عقد قرار داد با آنها اظهار کرد: اعلام نشده که چند نفر برگزیده می‌شوند اما با خود فرد صحبت می‌شود، یا هزینه طرح را به ایده‌پرداز می‌دهند و یا او را با فیلمنامه‌نویسی آشنا می‌کنند تا بتواند به صورت گروهی فیلمنامه بلند بنویسند.

نخستین رویداد «سینما سلامت» به همت بنیاد سینمایی فارابی و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی تهران با محوریت کرونا، چهارشنبه ۲۱ دی ۱۴۰۱ برگزار خواهد شد.